Mut İlçemiz

BOYNUİNCELİLERDE DELİ HÜSEYİN SÖYLENCESİ

BOYNUİNCELİLERDE DELİ HÜSEYİN SÖYLENCESİ
Celal Necati ÜÇYILDIZ
Celal Necati ÜÇYILDIZ( celalnecatiucyildiz@hotmail.com )
KİRMEN
7
10 Şubat 2019 - 15:49

Boynuinceli yörükleri Kırşehir Kaman yöresinde yaşarken, Toroslara gelirler. Bir süre sonra Aydın yöresine giderler. Ama Yüğlük Dağları etekleri onların burunlarında tüter. Sonra göç kervanı Elmalıdağ, Yüğlük Dağlarına gelir.

Orada Kızılgeçit tarafından gelen Kızıllar aşireti vardır. Onlar ile geçinemezler. Kavgalar, dövüşler olur.

Sonunda Karaman’da bulunan Mutasarrıf karar verir. Boynuinceliler başka yere iskan olsun. Karar güzelde boynu İncelier buranın özlemi ile Aydın yöresinden zorluklarla gelmişlerdir.

Obanın önderlerlerinden Deli Hüseyin ; obanın ağıtçı kadınlarını toplar,

“Yarın  erkenden, tan ağarmadan herkes bir mezar taşına sarılacak ağıt yakacak. Öyle bir ağıt yakın ki ; Karaman Mutasarrıfı duysun. “

Obanın ağıt yakan kadınları gelirler, dedikleri gibi birer mezar taşına sarılıp, ağıt yakmaya başlarlar.

“ Uy dedem, dedem, “

“ Uuuyyyy, uy gözel Ebem “

“ Sizi nahıl bırakıp gidek.”

“ Bize ölümden beter bu ayrılık. “

Ağıtlara diğer kadınlar da katılır. Elmalı Dağı etekleri , koyaklar yankılanır. Zabıtbaşı bu ağıtlar ile uyanır. Askerleri alır oraya gelir.  Durum çok acıklıdır. Kadınlar ağlaya ağlaya kendilerinden geçmekte. Bir rapor tutar, Karaman Mutasarrıfına götürür.

“ Elmalı’da yaptığımız tetkikler sonucunda inandık ki, bu yurt Boynuinceli yörüklerinin. “

Karar verilir. Kızıllar aşireti Karaman Taşkale yöresine iskan edilir. Yüğlük Dağları etekleri Boynuincelilerine verilir.

Kızıllar aşireti sulak alanlara yerleşir. Verimli topraklarda tarım, hayvancılık yaparlar. Varsıl olurlar.

“ İyi ki bu boynu inceliler gelip, bizi yurdumuzdan etmişler. “

Her yıl buraya gelen Boynuinceliler yıllarca , Deli Hüseyin’in, mezarı başında kurban kesip, hayır dua etmişler.  Rivayet bu ya; Kızıllar aşireti de bu eğlencelere katılmışlar. O günden sonra iki aşiret dostluk içinde yaşamışlar. Birbirlerine kız verip, hısım olmuşlar. Karaman’dan Oğra Alanına gelinceye kadar, üç dört köy kurulmuş. Şimdilerde ise, Boynuinceli Aşireti yurtlarına sahip çıkmak için Öz Boynuinceli Köyünü kurumuşlar. Kış aylarında Narlıkuyu, Tırtar, Erdemli merkez, Arpaç Bahşış yurt tutmuşlar. Narenciye bahçeleri, seralar kurup üretip yapmışlar.   Yaz aylarında ise Yüğlük Dağları eteklerine gidip orada yaşamlarına devam etmişler.  

Kalan birkaç yörük, birkaç arıcıya rağmen inatla yurtlarına sahip çıkmışlar. Bir kez Mart ayında muhtarlık seçimi için köylerine giderken, Mara’da kalmışlar. Orada sandıklara oylarına atıp, yemeklerini yemişler. Bu nedenle adları “ seyyar köye “ bile çıkmış.

Biz yine de sizler ile Boynuinceli tarihçesini paylaşalım.

“KIRŞEHİR Kaman’da Büyükoba, Erbirim,  Tepeköy Meşeköy  denilen bir yerleşim yerinde nehir kıyısına Boynuinceli vadisi denilmektedir. Burada yaşamaktayken Aydın, Antalya’ya giderler. Antalya’dan Nizip’e gelirler. Orada Araplar ve Kürtler ile anlaşamayarak, Toros’larda yurt aramışlar. Karaman yöresine geldiklerinde, orada daha önce gelen Türkmenler ile kavga etmişler. Kavgada Halımlı Beylerinin oğlu ölünce , onlar Karaman içlerine gidip, yurtlarını Boynuinceli Yörüklerine bırakmışlar. Böylelikle Toros’larda yurt sahibi olmuşlar.

Yazın Karaman Belinde kalırken, kış aylarında ise Akdeniz sahiline inmişler. Erdemli- Silifke arasında değişik yerleşim yerlerine dağılmışlar. 1954 yılında Muhtar Ali Akçanlık’ın önderliği ile Erdemli Arpaç Bahşış’ta yer satın almışlar, Yeni Mahalleyi kurmuşlar.

Silifke’ye bağlı Boynuinceli Köyü olarak tüzel kişilik devam ederken, 1991 yıllarında Silifke Belediyesinin mücavir alanında olması nedeniyle büyük zorluklarla karşılaşmışlar. Boynuinceli, Hasan Aliler ve Kızıl Eseli köyleri birleşerek Narlıkuyu kasabasını kurmaya karar vermişler. Önce yapılan oylamada ret oyu kullanmışlar. Bakmışlar ki köy olarak yerleşimde zorluklar devam ediyor. İkinci oylamada Kasaba kurulmasını karar vermişler. Belediyelik olduktan sonra ,  kendi imar çalışmaları içinde ,  köylüler yerleşim yerlerine evler yaptırmışlar.

Ama yaz aylarında Karaman belinde yaylarına gitmeye devam etmişler. Boynuinceli Köyü tüzel kişiliğinin ortadan kalkması üzerine yayla daki yerlerine Karaman, Mut’taki çevre köyleri ele geçirme çalışmalarına başlamışlar. Onun üzerine yaylalıklarını kurtarmak üzere 2007 yılında Özboynuinceli Köyünü kurmuşlar.

Boynuinceli köyü zaman içinde başka yerlere göç vermiş. Karaman, Ereğli ve 1974’ten sonra Kıbrıs’a gidenler olmuş. Halen Mersin Çavuşlu, Menderes, Fatih, Sazbaşı, Kara Ahmetli, Atayurt  gibi yerleşim yerlerinde yaşamaya devam ediyorlar. Yaz ayları gelince bir ucundan bir ucu 20 km. varan yaylarında buluşuyorlar. Kışlık ve yaylaklarının arası 90-120 km. arasında değişiyor.

Rivayet olunur ki; Damat İbrahim Paşa Boynu İnceli aşiretindenmiş . onun döneminde Nevşehir, Hasan Dağı – Ereğli eteklerinde , bunlara meralar vermişler. Zaman içinde Boynu İnceli aşireti Osmanlı topraklarında çok büyük ve güçlü bir komumda iken Kuyucu Murat Paşa nın hışmına uğramışlar. Özellikle Toroslar bölgesinde çok kayıplar vermişler. Ondan sonra Anadolu’ nun değişik yerlerine gitmek zorunda kalmışlar. Zaman içinde Aydın Yöresine, Antalya yöresine gitmişler. Nizip Bölgesine gitmişler. Orada Araplar, Kürtler barındırmamışlar. Anadolu da dönmüşler durmuşlar. Aydın’a gidiş tarihleri 1630 yıllarına rastlıyor.

Kaynak Kişi : 1. Ali Dudu, ( 1956)

                        2. Mustafa Demirsöz ( 1948 )

                        3. Hüseyin Köristan, Öz Boynu inceli köyünden.

© Mutilcemiz.Net 2019 Sitede bulunan tüm paylaşımların hakları saklıdır, izinsiz ve direkt bağlantı gösterilmeden kullanılamaz. Muthaberleri.Com