Mut İlçemiz

GÜLEK KALESİ’NDEN BELEMEDİK’E YOL EYLEYELİM

GÜLEK KALESİ’NDEN BELEMEDİK’E YOL EYLEYELİM
Celal Necati ÜÇYILDIZ
Celal Necati ÜÇYILDIZ( celalnecatiucyildiz@hotmail.com )
KİRMEN
125
05 Kasım 2019 - 9:44

Poyraz Gezginleri ile bir sonbahar sabahı uykuyu yarıda bölerek Silifke den yola çıktık. Bu gezimiz kültür amaçlı. Yayan yürüme yerine, araçla gitmek, gezmek, görmek, doğanın güzelliklerini yaşamın içinde yoğurmak.

Silifke Susanoğlu’na gediğimizde güneş Akdeniz in içinden bize doğru bakıyordu. Aracımız yolda giderken, söyleşilerin arasında yarı uyku uyumak. Gözlerini kapatınca dalı vermek.

Tarsus Taş Obası köyüne geldiğimizde Mersin , adana dan gezginciler gelmişlerdi. Bizim kardeş gezgin grubu Erdemli Ayyıldız Grubunun araçlarını görünce biz de onların yanına park edip, araçtan indik. Azıklarımızı açıp, çaylarımızı kahveden alıp kahvaltımızı yaptık.

Eski Pozantı – Ankara yolundan yola devam ettik.Damallı,  Kaburgediği, Alman Mezarlığı, Çamalanı Köyümün içinde yukarı tırmandık. Alman mezarlığında bir zamanlar yolu buraya düşüp , burada yatan alman askerlere el salladık.

Gülek mahallesi eskiden kasaba idi. Hem  kışlık, hem de yazları oturulan bir yerleşim yeri. Ormanın içine mahalle, mahalle dağılmışlar. Gülek kalesi  5 km. levhasını görünce sapıverdik. Önce asfalt, daha sonra mıcırlı  yolda giderken, bahçelerde tek, tek bahçe bakımı yapanları gördük.

“ haydi sevinçle, haydi sevinçler gidelim.

Nereye sevinçle, nereye sevinçle ,

Gülek kalesine, gülek kalesine gidelim. “

 bir Alman çocuk şarkısını anımsarken, yokuş, yukarı virajları dönerek yukarı çıktık. Yukarı çıktıkça,aşağılar da yaşamı, doğayı gördük. Güneş Akdeniz in içinden yukarılara doğru çıkmıştı. Dağların gölgeleri ağaçların gölgesi ile birleşmiş, görgeleri süslüyordu.

Biz den önce gelen gezginlerin arasına karışıp, kale girişinden yürüye, yürüye Gülek Kalesine ulaştık. Gülek kalesi ile ilgili Mersin İl Kültür Müdürlüğünün araştırmasını paylaşırsak :

Temelleri Orta Çağ’a kadar giden kale stratejik açıdan önemli bir noktada yer almaktadır. Bunu sağlayan neden ise buranın giriş ücreti alınan bir yer olması ve Tarsus’a giden yol üzerinde bulunmasından kaynaklanmaktadır. Mimari plan, taş işçiliği ve yüzey buluntularına göre kalenin farklı dönemlerde iskan gördüğü anlaşılmaktadır. Bir süre aristokratların himayesinde idare edilen kalenin, 1198-1199 taç giyme listesinde Gülek’in Lordu olarak Smbat’ın adı geçmektedir. 1838-1939 ‘da İbrahim Paşa Osmanlı yönetimine karşı çıkardığı isyanda bu yerleşimi kısa bir süre işgal etmiştir. Kalenin kuzey ve batı duvarlarındaki işçilik 1830’lu yılların sonlarında Pozantı yakınlarındaki İbrahim Paşa tarafından yaptırılan tabyalara benzemektedir. Kaleye giriş güneydeki kapıdan sağlanmaktadır. Kuzey ve kuzeydoğusu çok dik sarp kayalıklar üzerinde olduğu için, güneyi gibi tahkim edilmemiştir. Güney ve batısındaki sur duvarları rahatlıkla izlenebilmektedir. Yuvarlak veya kare planlı büyüklü küçüklü kulelerle bu surlar güçlendirilmiştir. En doğu ucunda bir de sarnıç yer almaktadır. Duvarlarında bosajlı kesme blok taşlar kullanılan kalenin üzerinde iki yeni yapı bulunmaktadır. Müştemilatı içerisinde ise giriş kapısının sağ tarafında yer alan yapı hariç ayakta kalan mekan pek yoktur. Yüzeyde sarı ve yeşil renklerde sırlı veya sırsız seramik parçaları çok sayıda göze çarpmaktadır.”

Kaynak: Mersin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü arşivi.

Kale girişi, sonra kale nin gözleri. Burada fazla konaklama odaları yok. Anlaşılan, burası bir gözetleme kulesi görevini yapmış. Gülek boğazından gelip, geçenleri rahatlıkla kontrol etmiş. Kervanlar burada görülmüş, önü kesilmiş. Anlaşılan Osmanlı ‘nın egemenliğine çok uzun süre sonra geçmiş.

Gülek kalesi seyir kayalıklarına geldiğimizde, sıra ile fotoğraf çektirenleri gördük. Her grubun fotoğrafçısı yerini almış .Kayanın başına geçeni resimliyor. Sonra diğer sıradaki yerini alıyor. Aşağıda uçurum, Adana – Ankara otoban yolu geçiyor. Araçlar küçücük görülüyor. Bir hayal kuruyoruz..

” Bir yamaç paraşütü olsa da Gülek boğazını gezsek.”  Kafamızı kaldırdığımızda sanki hizamızda gibi duran yılın ilk karı yağmış, BOLKAR dağlarını görüyoruz. Medetsiz Tepesi en yüksek olanı bize bakıyor. Ona da el sallıyoruz.

“ Tarsus tan Yenice ye gidiyor tren

Haçıkırı Pozantı’ da birazcık eğlen

Medetsizlerde Bulgar Boz oğlan

Oraya da selam söylen turnalar. “  Kırtıllı Aşık Veysel Şimşek

Bizler serin havada kayanın başında kayıtlara girerken, hayallerimizi drona yerine getirdi. Ayyıldız Grubunun Dronası havaya çıktı, yukarılara çıkıp, gezdikçe biz kendimizi orada gördük. Oradan aşağılara el salladık. Geçen kamyonlara, otobüslere el salladık.  Toplu fotoğraf ve kale içi gezimizi tamamladıktan sonra,  araçlarımıza binip, aşağılara inmeye başladık. Gülek yaylası içinde bir zamanlar Ankara yolu olan kara yolundan ilerledik. Ardıç, katran, iledin ormanlarının arasından geçtik.  Fransız işgalinde buradan geçerken yok edilen Fransız askerilerini düşündük. Onların nasıl bozguna uğradığını düşündük. Yörede yaşayan Türkmen aşiretleri onları tuzakla buraya çekip imha etmişler. Onun için yeni  Kuvayı Milliye devleti ile ilk anlaşmayı yapmışlar.

Gülek’ten sonra bizi Akçateklir karşıladı. Tarsus, derken Adana sınırına geldik. Orman içlerinde villalar yapılmış. Orada ayrı bir yaşam var. Adana nın ağası,  varsılı gelmiş, yurt tutmuşlar.

Pozantı da Beledik yolunu zor bulduk. Yeni yakınlara değin, kara yolu yoktu. Belemedik köyü , Pozantı dan, Adana, Mersin’den tren ile gelip, gitmişlerdi.

Süveyş kanalına gerekli olan keresteler bu bölgeden kesilmiş, çakıt suyundan atılarak aşağılardan toplanmış. 19.y.yıda bu bölgede 50.000 yakın orman işçisi Tahtacı yaşamış. Beledmedik onun için Tahtacı Yurdu olmuş. Sonra 20.y.y. başında demiryolu yapımı sırasında Almanlar ile birlikte tren yollarına lazım olan keresteleri üretmişler. Su ile çalışan hızarlarda , tomrukları kesip, yontup demir yolcuya vermişler. Ege de gittiğimiz Tahtacı yerleşim yerlerinde onlara Adanalı dediklerini gördük. Sorduk nereden geldiniz. “       TÜNELİN UCUNDAN “  tünelin bir ucu belemedik bir ucu Kara isalı.

Aydınlı Tahtacıları çakıt suyunun sağında, Çaylak(Acemler ) ise solunda yurt tutmuşlar. Mezarları ayrı, ayrı. Biz Kamışlı Hasan Dedemizin ( 1922 yılında burada çalışırken Hakka yürümüş,) mezarını onun için kolay bulduk. Hemen tren istasyonu karşısında Çınar Ağaçlarının altında Tespi çalısının ardında buluverdik.  Hala tren istasyonu üstünde ve mezarlık yanında bir Tahtacı obası burada yaşama devam ediyorlar. Özellikle yaz aylarında tahta evlerinde yaşama devam ediyorlar.  Bir kısım akrabalar Pozantı da, Adana , Mersin, Tarsus ta yaşama devam ediyorlar. Ama her yaz geldiğinde ata yurduna gelip ziyaret ediyorlar. Fransız işgali sırasında burada yaşayan tahtacılar yalçın kayalıklardan aşağı tomruj, saman dökerek Fransız vagonlarının Çakıt deresine uçmalarını sağlamış. Mühimmatları Adana’ya ulaştırılmamış. Bunlardan Kamışlı Hasan’ın çocukları Mustafa ve Halit saman tren yoluna saman dökerek tren vagonlarının devrilmesine sebep olmuşlar. Korkup Mut’a kaçmışlar. Oradan da Burdur yöresinde kesime gitmişler. Balarının hak ka yürüdğünü duyunca geldiklerinde Pozantı askerlik şubesi onları arıyorlarmış. Onlara madalya yakmışlar. Her Belemedik e geldiğimde o anıları yaşar gibi oluyorum. ( Fransız Treni Ponzantı yı Geçmeyecek, Camız Veli  ) öyküm ise bu olayı anlatır. (AY IŞIĞINDA GİDENLER / Tahtacı Yaşamından kesitler. )

Pozantı Belediye Başkanı  Mustafa Çay :

“ Belemedik Muazzam Bir Yer

“Bu güzel sonbahar havasında, bu güzel etkinlikte ve bu güzel mekanda siz değerli insanlarla bir arada bulunmaktan son derece mutluluk duyduğumu ifade etmek isterim” diyen Pozantı Kaymakamı Muammer Sarıdoğan, ilçenin 21 mahallesi bulunduğunu belirtti. “Belemedik bunlardan bir tanesi” diyerek konuşmasına devam eden Kaymakam Sarıdoğan, “Belemedik’in köklü bir tarihi geçmişi vardır. Hicaz-Bağdat Demiryolu projesinde çalışan Alman işçilerinin, bizzat şantiye alanı olarak kullandıkları muazzam bir yer. Tarihi fotoğraflara da baktığımızda buranın müthiş bir yerleşim alanı olduğunu görüyoruz. Büyüklerimiz, belki de bahara sonu yakıştıramadıklarından dolayı  sonbahar değil de güz demişlerdir. Lal olmuş dilimizle değil, tellal olmuş gönlümüzle, ölerek dirilen bu iklimi her birlikte beraberce yaşıyoruz. Bu anlamda, Belemedik’imiz müthiş bir potansiyele sahip. Doğa sporları, mesire alanları ve kamp alanlarıyla fotoğraf sanatçılarının kadrajlarında çok güzel bir yeri olacaktır”  dedi.

Güz gelince ziyaret yeri olan Belemedik Doğa cennetine gezi programı yapılırken şenlik hazırlıkları olduğunu öğrenen Poraz Doğa Gezginleri ile Ayyıldız Doğa gezginleri bu hafta sonu programına Belemedik i almışlardı. Bir taşla iki kuş vurmak derler ya : Hem kültür gezisi hem şenliklere katılmak.

3. Belemedik Doğa ve Fotoğraf Festivali için geldiğimiz alanda önce azıklarımızı açıp, öğle yemeklerimizi yedik. Sonra Belemedik tren istasyonu, tünelin ucunda kısa bir yürüyüş yapıldı. Şenlik dolayısı ile çınar ağaçlarının altında o sararmış yaprakları göremedik. Temizlenmiş, şenlik alanı düzlenmiş. Şenlikte ana tema “ TÜNELİN UCUNDA BİR IŞIK “ konulu fotoğraf sergisi ve fotoğraf yarışması :

Bu yıl üçüncüsü düzenlenen Pozantı-Belemedik Doğa ve Fotoğraf Festivali kapsamında “Tünelin Ucundaki Işık Belemedik” sloganı adı altında fotoğraf yarışması düzenlendi. Fotoğraf Yarışması 15 Eylül’de başlayarak Pozantı’da Yaşam, Geçmiş Zaman Belemedik ve Tünelin Ucundaki Işık Belemedik konulu üç farklı kategoride gerçekleştirildiği görüldü.

Toplam 1250 fotoğraf arasından seçilerek ödüllendirilen fotoğrafların da sergilendiği festivale, Adana’nın yanı sıra Osmaniye, Hatay, Mersin, Niğde, Kayseri’den gelen iki bini aşkın doğaseverlerle birlikte kamp, bisiklet ve motosiklet grupları da katıldı.

Festivale, Pozantı Kaymakamı Muammer Sarıdoğan, Feke Kaymakamı Mehmet Rıdvan Doğan, MHP Genel Başkan Baş Danışmanı Hüseyin Sözlü, Pozantı Belediye Başkanı Mustafa Çay, Aladağ Belediye Başkanı Mustafa Akgedik, MHP İlçe Başkanı Şeref Dinç, CHP İlçe Başkanı Şenol Eroğlui meclis üyeleri, mahalle muhtarları ve 2 bine yakın izleyici katıldığı görüldü.

Saygı duruşu istiklal marşının ardından belediye başkanı Mustafa Çay :

Belemedik’in, 2014 yılında yapılan bütün şehir yasasıyla birlikte köy statüsünden mahalle konumuna gelip, Köylere Hizmet Götürme Birliği’nden Belediye uhdesine geçmiş bir yer olduğunu belirten Başkan Çay, “2014 yılında Belemedik’in bize bağlanmasıyla birlikte aslında bir hayalle başladı bu yolculuk. Anıt ağacı altında ateş yakılarak zarar verilmesine engel olmak adına çevresine parke taşı döşeyerek başladık. Sonrasında 2015 yılında 1. Doğa ve Fotoğraf Festivalini gerçekleştirdik. 2016 yılında başımıza gelen talihsiz olayla birlikte Belemedik’te her şey bıraktığımız gibi kaldı. Göreve geldikten sonra yeniden 2. Doğa ve Fotoğraf Festivali ile yolculuğumuza devam ettik. O gün buraya gelenler o lokanta  inşaatını görmüşlerdi. Herkes korkup buranın beton olup eleştirmişti. Bugün, doğa ile bütünleşmiş bir yaşam parkının, kendi getirdikleri ile zaman getirebilecekleri bir mekan haline geldi”

 “Biz uzun soluklu bir yolculuğa çıktık. Hayaller beslendikçe ve hayata geçtikçe insanların hayatını anlamlandırır. Biz de sizlerin hayatını anlamlandırmak için İskenderun, Hatay, Adana, Ereğli, Niğde ve Kayseri’den gelen doğa dostlarına daha iyi bir imkan sunmak için çalışıyoruz. 38 dönümlük bir araziyi kiralamak için Devlet Demir Yolları Bölge Müdürlüğü’ne müracaat ettik. Başta Adana Valimiz Mahmut Demirtaş’ın himayelerinde, Kültür Müdürümüz Sabri Bey’in öncülüğünde, Çukurova Kalkınma Ajansı Genel Sekreterimiz, hem şehrimiz  Lütfi Altınsu’nun önderliğinde Pozantı ve Karaisalı ile ilgili Varda ve Belemedik’i birbirine bağlayan bir turizm çalış tayı gerçekleştireceğiz. Dezavantajlı ve avantajlı durumlarımız ortaya konduktan sonra, dezavantajımızı avantaja çevirecek projeler hayata geçireceğiz” dedi.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Baş Danışmanı, bir önceki dönem Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Hüseyin Sözlü de,

“Bu güzel Pozantı-Belemedik sonbaharında bizi bir araya getiren değerli başkanımıza çok teşekkür ediyorum” diyerek başladığı konuşmasında, “Toroslar, potansiyeli ile Adana’ya sunulması gereken bir çok güzelliği barındırıyor. Bağdat-Hicaz Demiryolu da imparatorluğu ayakta tutma noktasında çok önemli bir projedir. Yeni dönemde değerli Kaymakamımız ve belediye başkanımız bu bölgeye önemli katkılar koyacaktır. Belemedik, inşallah Türkiye’nin yanı sıra dünyada bilinen bir yer olacaktır. İstenirse başarılmayacak bir iş yoktur” ifadelerini kullandı.

Pozantı kaymakamı Muammer Sarıdoğan ‘a yapılan bu etkinlerde emeği geçenleri kutladı. Katılanlara teşekkür edip, yapılacak her türlü çalışmalara katkı sunacaklarını belirten bir konuşma yaptı.

Festival kapsamında düzenlenen fotoğraf yarışmasında dereceye giren fotoğraf sanatçılarına Kaymakam Muammer Sarıdoğan ve Belediye Başkanı Mustafa Çay tarafından plaket ve ödülleri verildi. Sonbahar renk cümbüşünün bir arada bulunduğu festival alanını dolduran binlerce kişi Belemedik anıt ağacı etrafında düzenlenen etkinliklerde gün boyunca eğlendi.

Daha sonra  Uğur Önür ve Umut Sülünuğlu TRT Hak Müziği Sanatçıları ile birlikte doğa cenneti içinde bir konser verdiler. Ağıtlar dile geldi. Sanatçıların diline ağıtlar yankılandı, burada yaşam sürmüş, burada yatan Tahtacıların ağıtları ile koyaklar yankılandı. Gözlerde yaş seli. Sonra Harmana Serdiler Samanı  türküsü sanki Belemedik vadisi için söylenmiş gibi dağların eteğinde Çakıt suyunun çağıl, çağıl aktığı yerde kulaklara geldi, duyguları deldi gitti. Sonra Tahtacı Yurdunda bir  Avşar mengisi dile geldi. Sanatçılar mengi çalıp, söylerken Belemedik te yaşayan Tahtacılar mengi oynadılar. Adana olunca, Mersin olunca halay dile geldi. Alan halay çekenlerde doluverdi. Sonra şıkırdım havaları bir baktık belediye başkanı Mustafa Çay da aralarına katıldı. Şenliğin sonunda sahneye çıkıp, onlara KARA KIZ türküsünde eşlik etti.

Saat 17.00 ye doğru gruplar araçlarına binip, evlerine dönmeye başladılar. Artık Belemedik son güzlerini yaşayanlara  sahiplerine kaldı.  

Akşam olmuştu. Gezginler Saat 20.00 civarında araçtan inip evlerine gittiler. Bir gezi de böyle bitmişti.

© Mutilcemiz.Net 2019 Sitede bulunan tüm paylaşımların hakları saklıdır, izinsiz ve direkt bağlantı gösterilmeden kullanılamaz. Muthaberleri.Com