Etiket: Celal Necati ÜÇYILDIZ

Bir ülke düşünün, berikiler, ötekiler diye ikiye ayrılmış. Beriki oradan, buradan mazluma oynayıp, iktidar olmuş. Ülkede kendinden başka her toplumu ötekileştirmeye devam ediyor.
Kendi inandığı, hedeflediği şeriat düzenine adım adım ajandasına baka, baka gidiyor.
Irkçı söylem ile Kürtler, inanç yönünden vahabi olmayan tüm katmanlar, üretenler, üreticiler, dağ, taş orman tüm onların karşılarına aldığı katmanlar.
Fabrikalar, çalışan işçiler, öğretmen, aydın, gazeteci, yazar, kendine körü körüne inanmayan, ümmet olmayan herkes öteki. Bir şey oldu bu ülkede; ötekiler uyandı, bir araya geldi. Yıkılmaz denilen İstanbul el değiştirdi. Şimdilerde üreten, sosyal belediyecilik örneği veriyor.
Ötekileri bir araya getiren HDP bir örnek oldu. Türkiye partisiyim, dedi, yıllardır, hakları yenilen, inançlarını yerine getiremeyen, dillerini özgürce konuşamayan, ama özünde insan sevgisi olan sol, sosyalist katmanlarla bir araya geldi. Onların sesi oldu.
25 Haziran Cuma günü Dersim’de Alevi canlarla birlikte oldu. Canlar hakikat ve adalet için bir araya geldi.
Alevi ve Bektaşi Federasyonu, Alevi ve Bektaşi Vakıflar Federasyonu, Avrupa Alevi ve Bektaşi Konfederasyonu, Anadolu’nun değişik yerlerinde yer alan Hubyar Kültür Derneği, Narlıdere Alevi ve Bektaşi Derneği, Trakya Bektaşi Derneği gibi bir çok dernek, yazarlar düşünürler; yurt içinden, yurt dışından gelip Dersim’de çalıştaya katıldılar.
Başkanlığını Adana Milletvekili Tülay Hatımoğulları Oruç’un yaptığı divanda Ali Can Ünlü, Nesimi Aday, Turgut Öker ve Nurşat Yeşil yer aldılar.
Hakların Demokratik Partisi Eş Genel Başkanı Mithat Sancar: “Bizler siz canları bir araya getirdik. Sizler konuşacaksınız, bizler dinleyeceğiz. İrşad olmaya geldik. Sizlerin görüş ve düşünceleri ile yolumuza ona göre devam edeceğiz.”
Alevi canlar yaklaşık 5 dakikalık süre ile söz alarak görüş ve dileklerinizi belirtiler:

İnanç anlamında temel sorun Anayasada “EŞİT YURTTAŞLIK HAKKI”nın olmaması, bir azınlık inanç grubunun kendi yolunda tek başına yürümesine, toplumu ayrımcı politikalarla yönetmeye kalkmasına neden olmakta.
Eşit yurttaşlık hakkı sağlandığında, inanç, dil gibi sorunlar kalmayacak.
Sünni inancın dışında tüm inanların başında bir balyoz gibi duran Diyanet İşleri Başkanlığı hemen kaldırılmalı.
Başta Almanya olmak üzere tüm Avrupa ülkelerinde inançlara saygı, tanıma, karşılıklı anlaşmalar ile donanmaya devam ediyor. Neden Türkiye’de de olmasın.
Seçimle gelen yerel yönetimlerin kayyımlarla değiştirilmesi akla mantığa sığmamakta, bunlara en kısa zamanda zor verilmesi gerekmektedir.
Geçen dönem seçimlerde yapılan seçim işbirliklerinin devam etmesi. Ezilenlerin, emekçilerin, yazarın, aydının, öğrencinin önünde duran engellerin ortadan kaldırılması, parlamenter sisteme geri dönülmesi, bunun için yeni bir anayasa hazırlanması.
Maraş, Sivas, Çorum, Gazi, Ankara Garında katliamların son halkası İzmir’de elinde kemanı olan bir kadının hunharca öldürülmesine son verilmesi. Barış, özgürlük içinde ötekileştirilmeden insanların yaşamaya, üretmeye, varsıl olmaya doğru hak, adalet içinde bir siyaset anlayışı gelsin.
Çalış tay aralıklarında sanatçı Pınar Aydınlar, Taner Özdemir, Ayfer Düzdaş, Metin Kahraman ve Ali Doğam, Türkçe, Kürtçe, Arapça nefesler çalıp söylediler.
Ayrıca çalıştaya katılan milletvekilleri Tülay Hatımoğulları Oruç , Kemal Bülbül, Ali Can Ünlü, Ali Kenanoğlu, Zeynel Özen mecliste çalışmalarını dile getirip, Hakikat ve Adalet konusunda görüşlerini belirtiler.
Araştırmacı – Yazar kimliğim ile katıldığım çalıştayda Gaziantep’ten Çanakkale’ye kadar uzanan bir coğrafyada yer alan Alevi Tahtacıların yaşamı ve sorunlarını dile getirdim.
Gözlemlerim ötekiler büyümeye devam ediyor. Berikilerin artık süreçleri dolmuş, ümmet uyanıyor. Gün gelecek insanlık onuru en yüce değere ulaşacak. Artık Deniz Poyraz’lar ölmemeli, kemanlar, sazlar çalınmalı. Nefesler söylenmeli. Hep birlikte halay çekip, horon tepmenin zamanı geliyor.

Gökbelen Gönüllüleri olarak yola çıkan köy sevdalıları artık örgütlü toplum olarak yollarına devam ediyorlar. Metin Kömbe, Atlen Apaydın, Mustafa Gölgeli, Abdullah Üredi, Celal Necati Üçyıldız, Mevci Arslan 3-4 yıl önce bir araya geldiler. Gökbelen’in daha güzel olması için çalışmalar yaptılar. Çevre Temizliği, Kerem Yolu derken 30 Ağustos Zafer Bayramını coşku ile kutladılar. En güzel bahçe, en güzel balkon yarışması derken, Derneğin Kurucular Kurulu bir güz ayında kahvede toplanan halkın seçimi ile ortaya çıktı. Ayşe Erdeviren, Harika Levent, Sevim Yıldız, Celal Necati Üçyıldız, Muhammet Yıldırım ve Yavuş Görmüşoğlu dernek beyannamesini ilgili makamlara ilettiler. 29 Aralık 2020 günü Gökbelen Eğitim, Kültür, Tanıtım ve Dayanışma Derneği onaylanarak çalışmalarına başladı.

19 Haziran 2021 cumartesi günü ilk genel kurullarını yaptılar. Yeni seçilen Yönetim ve Denetim Kurulları aralarında; Ayşe Erdeviren (Başkan), Metin Kömbe (Başkan Yardımcısı), İsa Kanal (Sekreter), Celal Necati Üçyıldız (Sayman), Muhammet Yıldırım (Üye); Denetim Kurulu Harika Levent (Başkan), Emin Okdemir (Yazman), Ali Muhsin Alşan (Üye) olarak görev bölümü yaptılar.

Gökbelen, Taşucu ve Silifkelilerin bir yaylası olarak 1900 yıllarından bu yana tarihte yerini almış. Hacı Paşalar, Azizliler, Işıklılılar, Üredililer gibi bir çok aile ile başlayan sakinler, büyüdükçe büyümüş, değirmenleri, bahçeleri, dükkanları, çınarlar, kahveli pınarı, Körceoluk, Müftüler ve Taşpınar Çeşmelerinden soğuk sularını içmişler, demirciler demir dövmüş, sanatçılar çalgılarını çalmış. 30 Ağustos’ta güreşler yapmışlar, komşu köylerin pazarı olmuş. Kerem Türküleri, koşmalar, uzun havalar koyaklarda yankılanmış. 1946 yılında Sadık Taşucu’nun evinde TRT arşivlerine girmiş. Kah gençler evlerin bahçesinde çimlerin üstünde halk oyunları çalışmaları yapmışlar. Gökbelen TAŞELİ Kültürünü burada yeşertmişler. Onun için Kerem Yolu çok önemli. O yol geçmişten, günümüze bir kültür yolu olabilir.

Şimdilerde daha güzel bir Gökbelen için artık bir sivil toplum örgütleri var. Mahalle Muhtarı ile elele vererek, yayla sakinleri ile birlikte güzel projelere imza atmaya hazırlanıyorlar.

Dernek Kurucu Başkanı Ayşe Erdeviren, yıllarca Gökbelen sevgisini içinde taşımış, hayallerini gerçekleştirmek üzere dedesi Sabri Uğur’dan kalan evi elden geçirerek burada kış- yaz oturmaya başlamış. Şimdi de yeniden başkan seçilerek hayallerini gerçekleştirmek üzere çalışmaya hazır yola çıkmış.
Ayşe Erdeviren bir öğretmen, 3000 kitaplık kütüphaneyi derneğe bağışlayacak, tarihi Gökbelen Yaylasının kültürünü yaşatacak bir etnografya müzesi yani bir kültür evi yapmak istiyorlar. Ama bir binaları yok. Yerel yönetimler, halk destek verirse, neden olmasın.

2 yıldır evini kütüphane yapmış, taşımalı olarak okuyan öğrenciler, mahalleye dönünce onları sıcak odaya almış, onlara ders vermiş. Sınava hazırlamış. Öğrencileri Anadolu Liselerinde, Üniversitede okumaya başlamış bile. Kadınlar ile köylüler ile iç içe, onların sorunlarını çözmeye başlamış.
Dernek Yönetimi ile birlikte daha güzel şeyler yapmaya kararlılar. Kendi olanakları ile Mersin Büyükşehir’den getirdiği lavanta fidelerini beşer beşer dağıtmış. Onlar üretimin ayak sesleri. Üç-beş fide, yarınlarda tarlalarda yeşerecek, neden çaltı Bozkır’da olduğu gibi lavanta tarlalarında, yayla güzelliğine çeşni katacak. Lavanta, kekik, kantaron yağları çıkacak. Kadınlar üretecek, kadınlar pazarlayacak. Tarım, Halk Eğitim kurumları ile birlikte kurslar düzenlenecek.
Ama her şeyden öteye binaya ihtiyaç var. Onların çalışmalarına katkı sunacak yerel yönetimler, kamu kuruluşları bir el atarlarsa, yarınlar daha güzel olacak.

CUMHUR’UN ANAYASASI / SİHİRBAZ TORBASI
ALİ RIZA BOZKURT (*)

2008 MAYIS ayı içinde bu kitap ile ilgili bir yazı yazmıştım. Yazıyı arşivimde bulamadım. Ama yazı sosyal medyada yayınlanınca, bir akşam yazar Ali Rıza Bozkurt Amerika’dan beni aradı. Teşekkür etti. O günden sonra hakka yürüyünceye kadar, çok defalar görüştük. Ama hep o aradı. Bölgemizde sorunlar konusunda sorular sordu, yanıtlar aldı. Bir görüşmemizde sormuştu:
“Meral Akşener’i nasıl buluyorsunuz ?“
“Demirel, Ecevit, Özal, Akbulut‘u gördük, yaşadık, çaldılar, çırptılar ama Cumhuriyet’e dokunmadılar. Meral Akşener’in de halife olma niyeti yok.”
“Mesaj anlaşıldı.“ demişti. O günden sonra Meral Akşener, MHP içinde çok mücadele etti, olmadı, İYİ Parti’yi kurdu. Genel merkez binası bulamadılar, o yardımcı oldu.
Bir görüşmemizde de;
“Artık uzlaşma dönemi, yeni bir iktidar gelecek. Sol çevre fazla beklentiye girmesin. İktidar değişecek, biraz rahatlayacaksınız. Seçilen vekiller, yöneticiler dostlarınız olacak, eh sizin de çocuklarınız istihdam edilecek.“

Yerel seçimler sırasında Mersin’de CHP ve İYİ Parti ayrı ayrı seçimlere girince onu aramak istedim. Bir türlü ulaşamadım. Google sorduğumda: 27 KASIM 1918 günü Amerika’da hak‘ka yürüdüğünü orada toprağa verildiğini öğrendim. Bir kere onun ile görüşmek istedim. O da olmadı.

Şimdi gelelim 2007 Ekim ayında ön sözünü yazdığı kitabına: Ülkede yeni, sivil anayasa çalışmaları başlayınca bu konuda Amerika’da Harvard Üniversitesi’nde doktorasını yaptı. Orada akademisyen olarak çalıştı. İşte bu deneyimlerini içinden çıktığı, çok sevdiği ülkesinde çağdaş, kalıcı bir anayasa görmek isteğiyle; düşüncelerini bir kitap olarak yazmış, bizlere bırakmış.

O her zaman haklı olduğu gibi, günümüzde hala haklılığı devam ediyor. Önerdiği anayasa hazırlığı dikkate alınmadığından, o yıllarda hazırlanan ve uygulamaya sokulan anayasa ile parlamenter sistem yok olmuş, başkanlık sistemi ise çökmüştür.

MHP ve AKP dışında tüm partiler: GENİŞLETİLMİŞ PARLAMENTER SİSTEM üzerine tüm partiler söz birliği etmiş gibi aynı şeyleri belirtiyorlar.

İşte burada yapılacak olası erken seçim sonrasında CUMHUR’UN ANAYASASI hazırlanırken; onun önerdiği şekilde ANAYASA HAZIRLAMA MECLİSİ kurulmalı. Bu mecliste siyasi partiler yerine bu konuda uzman kişiler, sivil toplum örgütlerinin temsilcileri olmalı.

Kitapta 19.y.y. hazırlanan başta Amerika, İngiltere gibi hala bir yerine dokunma ihtiyacı olmayan anayasa çalışmalarını örnek vermiş. Biz de 1921, 1924,1961, 1982 anayasa hazırlama meclislerinin içinde 1961 anayasasının buna benzer olduğunu, ama bu anayasanın bol geldiği bahisle sürekli uygulanmadığı, değişiklik yapıldığını belirtmiştir.

Kitabı okurken altını çizdiğim konuları sizlerle paylaşmak istiyorum.

“Bu kitabın adını “ CUMHUR’UN ANAYASASI, Sihirbaz Torbası” koydum.
Sokakta simit satan çocuklar, motor atölyesinde çıraklık yapan gençler, evde yemek pişiren kadınlar bilsinler istedim. (sah.25) “
“ …Nüfusumuzun büyük bir kısmı, akşamdan sabaha yiyeceği ekmeğin derdindeyken, anayasanın değil, o gün çocuklarına götüreceği ekmeğin derdindedir. “ (Sah. 26 )

“ … Cumhur’un Anayasası “ adı ile hazırlanırken; Efsane dostum Livaneli ile her zaman yaptığımız telefon görüşmelerinden birini yaptım. Kitabın adını sordu.
“ Cumhur’un Anayasası “ dedim.
“ Sihirbaz Torbası daha güzel olur “ deyince. Kitabın adı Sihirbaz Torbası diğer adı oldu. ( sah.38-39 )

Kitap çalışması yaparken torunu ona bir çizgi film önerir. Çizgi filmi ilgi ile izler. Amerika’da anayasa çalışması yağan meclisin bir çaycısı vardır. Thomas ile yaşlı meclis üyesi arasında geçen konuşmada
:Thomas, Franklin‘e;

“Sen asıl tüm insanlara eşitlik ve özgürlük verilmesini anayasaya koymazsan , o zaman senin çayına yalnız şeker değil, bal bile koyacağım ki, anayasayı bitirmeden hastanelik olasın. Kölelik insan oğluna yakışır mı ? (sah.44)

İlerleyen çalışma sırasında Torunu Ali ona derki ;
“ Dede… işte demokrasi bu tahterevalli oyunudur. Dengeleri doğru seçmezsen devlet bir tarafa yatar. “ (sah. 46 )

İnternette oyun devam ederken : yazar oyunu kaybeder. Torun Ali bir kahraman olarak karşısına çıkar :
“ Dede sen üzülme, seni aldattım. Baştan hata yapmanı sağladım. Değişiklikleri “ anayasa değiştirme meclisi yerine / kongreye yaptırmakla baştan hata yaptın. Bu seçenekte zaten kazanma imkanın yoktu ki . senin daha çok anayasa çalışman lazım. “ (sah. 47)

DEMOKRATİK PLATFORM :

“ … Bacaklara oturan platformun üstünde , o ülkenin bütün varlıkları vardır :
Özgürlükleri, saydamlıkları, insan hakları, bürokrasi, askeri, okulları, eğitimi, dinsel hakları, dinsel kurumları (camileri, kiliseleri ) endüstrisi, sağlığı, vatandaşları, ticareti, zenginleri, fakirleri, festivalleri, düğünleri, eğlenceleri , kavgaları, hapishaneleri , suçluları, bilim adamları , aklınıza gelen her şey buna dahildir. Bir devlette aklınıza ne gelirse hepsi üçlü sayacağına oturan demokratik platformun (demokrasi tablasının ) üzerindedir. …” ( sah. 55 )

“… halkın üçte birinin oyu, bir –iki partinin mecliste halkın yarıdan fazlasını temsil eden sandalye sahibi olmasına neden olmaktadır. Halkın yarısı mecliste temsil edilmemektedir. Halkın seçmesi gereken millet vekillerini 2-3 partinin lideri seçmektedir. “ (sah. 66)

“ masayı doğru hazırlayacak olan atölye, Cumhurun anayasa yazmak üzere seçeceği tarafsız meclis ANAYAS HAZIRLAMA MECLİSİ’ dir. “ (sah. 72 )

“ Kanunları değiştiremeyen meclis, kanunun anayasaya uyduramayınca, anayasayı değiştirme yetkisini kullanıp, anayasayı değiştirir ve anayasayı kanuna uydurur. Cumhuriyet anayasalarının ölümcül hastalığı budur. Anayasa değiştirme yetkisinin meclislere bırakılmasıdır. “ Sah. 77 )
“… halkın yararına toplu taşıma için değil de otomobil üreticilerine yararlı olacak olan oto yol ve benzeri harcamalara yönelebilir….” (sah. 93)

“ Amerika da parti lideri görevi sırasında ve ayrıldıktan sonra 2 sene içerisinde seçimle gelecek hiçbir yere aday olamaz. Türkiye de de aynı husus benimsenerek , parti lideri sultası engellenebilir. “ (sah. 109)

“ yeni anayasanın sağlıklı bir demokratik yapıyı ( kontrol ve karşı denge ) halk ile çıkar çelişkisi olmayan üyelerden kurulu bir ANAYASA KURUCU MECLİSİ ‘ne hazırlatılması gerekir. “ (sah. 121 )

“ 1982 Anayasası , tarafsız bir meclis yerine, danışma meclisi gibi etkisiz bir meclis tarafından hazırlandığı için erkler bir birine karışmış, biraz doğru olan kısımları da değiştirme yetkisine sahip olan meclis ve politikacılar tarafından iyice tahrip edilerek bu güne taşınmıştır. “ (Sah. 157 )

2008 yılından bu yana 13 yıl geçmiş. Anayasa değişiklikleri, referandumlar. Dengeler değişmiş, parlamenter sistem yerine, başkanlık, tek adamlığa giden yol adım , adım gelinmiş. AKP, MHP dışında bütün siyasi partiler ; GÜÇLENDİRİLMİŞ PARLEMENTER SİSTEMİ ‘ ni çok güçlü şekilde seslendirmeye devam ediyorlar.

Yeni anayasa, yeni den parlamenter sisteme dönüş. Gelin Ali Rıza Bozkurt’un SİHİRBAZ TORBASINA bir bakalım. Reçete yazılmış.

Onu her zaman saygı ile anacağız. Aydınlık içinde olsun.

(*) ALİ RIZA BOZKURT “ CUMHUR‘UN ANAYASASI / SİHİRBAZ TORBASI
Siyah – beyaz , siyahbeyazkitap@gmail.com. Telf. (0216) 33703 09 İSTANBUL

“ Hazır mıyız Mehmet Ağa?”
“ Yağ, benzin alıyım. Siz çay için hele. “ kahveye yöneldiler. Kahvenin yanında güneşleyenler vardı.
“ Selamünaleykim.”
“ Aleykimselam. “
“ Merhaba.”
“ Merhaba “
“ Öğretmenlere çay verin.” Kahveci salına, salına geldi.
“ Bir şey mi dedin Hasan Ağa?”
“ Öğretmenlere sorun bakalım ne içerler? Bana oral et olsun. “
Az ilerde tavla oynayanlar var. Tavla zarı, pul şakırtıları geliyor. Çaylar, oral et geldi. homurtular ile içmeler başladı.
“ Aha Halil öğretmen de geldi. şalvar da ama yakışmış. “
“Sağ olun.” Dedi bir sandalye çekti oturdu. Şöyle etrafına bakındı. Selam verenlere tek, tek karşılık verdi.
“ Dün kayın baban dedi ki ? “
“ Ne dedi ki ? “
“ Bizim Halil ne oynuyordu. ?”
“ Siz ne dediniz?”
“ Yarım kilo bandırmasına kağıt oynadı. Ütüldü gitti. “
“ Deme yahu. Çıramı yakacaksınız.”
“ Bahisli oynamadı dedik. “
“ Bir de deyin canım. Kayın babam hoş görülü, iyi adamdır. “

Mehmet ağa yağ,teneke ve bidon ile geldi. Halil, Celal, Ceyhan öğretmen , İsmail ve birkaç köylü traktöre bindiler.

Traktör homurdanarak kaktı. Köyünden içinde aşağılara Çapar ‘a doğru kayarcasına gittiler. Karşı da Çamlıyayla bütün canlılığı ile gözüküyordu. . Bolkar ‘ın eteğinde, bir birlerine kaynaşmış , dağlar bir gelin gibi süzülmede. Bolkar dağlarının kar suyunu taşıyan Cocak deresi vadi uzanıp Akdeniz e doğru gidiyor. Yamaçlarda elma, kiraz , şeftali, ayva bahçeleri yer alıyor.

“ Şu Çapar yolunun hiç yapılacağı yok.”
“ Öyle ya.”
“ Yukarı yola sap.”
“ Aşağı gitmeyecek miyiz ? “
“ Yukarısı daha iyi canım. Hem kimsecikler görmez. “
Geniş yoldan ayrılan traktör , orman içerisindeki dar yola saptı. Yokuş, yokuşa çıkmaya başladılar. Yarı taşlı, pürlü yoldan güç bela ilerliyordu.
“Burada dursun mu ?”
“ Daha ileri gitsin. “
“ Çıkamaz diye düşünmüştüm. “
“ Çıkar, çıkar.” Traktör , dar yerlerden hoplaya, zıplaya yürüdü.

Yamaç üzerinde orman ve orman koru yolu. Bir çam yıkılmış. Bir kısmı soyulmuş. Bir kısmı duruyor. Dalları kesilmiş. Yolun içinde duruyor. Traktörün motoru durdu. Stil motor indirildi. Halil Öğretmen
“ Ben kızıl kabuk aramaya gidiyorum. Sigara tablası yapacağım.” İçerlere doğru gitti. Mehmet Ağa Baltayı eline aldı. Çam ağacına birkaç kez vurdu. Sonra stil motoru çalıştırdı. Yanındakiler kenara kaçtılar. Çok geçmeden ağaç ; gacır, gucur göçtü. Ağacın yere düşmesi sırasında bir çatırtı koptu. Dallar kırıldı birer , birer. Her ne kadar ormancıya haber verilse de kesim kaçaktı. motor hızla çalışmaya başladı. Kısa zamanda dallar kesildi. Dal, dal odunlar küçüldü.
“ Şu kayanın yüksekliği 50 metre var mı ki ? “
“ Yüz de var. Dur bakayım ; şöyle 250 metre var.”
“ Öyle baksana.”
“ Şu karşı dağlar ne kadar yakın “
“ Uçuversen hemen varırsın. Bir yamaç paraşütü lazım.”
“ Görünen yer neresi acaba ?”
“ Sebil, Namrun.”
“ Şu meşhur yaylalar “
“ Evet Adanalıların yaylası.”
“ Traktörü şuraya çekin de odunları yükleyelim. ”

Kesim bitmişti. Hemen elbirliği ile odunları yüklediler. Bayağı ağırdı. Ne de olsa, yaştı. Az ilerde motor ince bir fidanı ezdi. Aşağılarda bir ağaç daha kesildi. Doymak bilmiyorlardı. Kaçakçılık başarı ile sürüyordu. İki yaş ağaç daha kesilip yüklendi. Traktör yükünü almıştı, homurdana, homurdana yürümeye başladı. Arkalarına baktıklarında iki çocuk , bir de ana ölmüştü. Şu garip ormanda bir ağıt başladı. Çam sakızı ağzında geviş, geviş geliyordu.

Ama çocuklar üşümesin diye yapılıyordu. Okulda çocuklar aman üşümesin. Her gün evden birkaç dal odun geliyordu. Bir karar alınmıştı. Ormandan bir traktör odun getirelim bu iş bitsin. Ama yaş kesilmişti. Kuru odunlardan doğranıp, getirebilinirdi.

Ağıt çoğaldı. Yakılandı. Yankılar çarptı karşı koyaklara ulaştı. Ormandan derinden , derine bir ses geldi. traktör homurtusu yankı ile karıştı. Kaçakçılar arkalarına bir daha baktılar.
ORMAN ÇOCUKLARI hem ağlıyorlar, hem de lanet yağdırıyorlardı.

1.3.2006 Sesimiz Gazetesi, Silifke

6 ay sahilde yaşadık. Puslu, tozlu bir sahilden yaylaya gelince, aşağıdan yukarından yel esmeye başladı. Puslu hava, tozlu doğa kendini temiz orman kokusuna bıraktı. Bahçede işler güçler derken fırsat buldukça yürümeye başladım. Bir adım yürüyorum bir adım güzelliklere bakıyorum. Yeşilin bütün tonları, çiçek açan kiraz ağaçları… Boz ardıç ağacı da çiçek açmış, ya sakızlık yeni pürç açıyor. Çamların açtığı pürç tozlanmış, yenmez olmuş.

Piynar, meşe boy boy yarış ediyor. Daha keçiler fazla yoynutmamış. Armut, erik, badem yeni çiçekten meyveye geçiş yapıyor. Elma, kaysı, cevizlerin yaprakları domurcuk olmuş. Yürüyüş yolu kenarına ektiğimiz katran ve badem tohumları toprak üstüne çıkmaya başlamış.

Derede sular coşku ile akıyor. Dereye bırakılan kanalizasyon artıkları yeşillenmiş. Dağlarda depme sular ortaya çıkmış, siyem siyem akıyor.. Ustalar inşaatlarda çalışmaya başlamış. Ara sıra iş makineleri sesi geliyor. Bahçıvanlar gelmiş, çapa motorları ile bahçeleri sürüyor, kimi bağlar kazılmış.

Hafta sonları kendini yaylaya atanlar çoğalıyor. Kimisi geliyor, evlerinin önünde otları topluyor, yeri kazıyor. Aman soğanlar ekilsin, sarımsak ekilsin. Maydanoz, tere, roka tohumları toprakla buluşuyor.

Sabahları Toroslardan gelen rüzgar, aşağıdan gelen Göksu vadisi nemi ile karışıp yüzüne serin serin vuruyor. Öğleden sonra aşağı yeli esiyor. Denizden gelen rüzgar yüzünü yalıyor. Güneş doğaya merhaba diyor. Arasıra bulutlar kıskanıp, önüne geriniyor akşam, sabah bulutlar bir araya gelirse, yağmur yağacak. Dikilen fidanlara can suyu.

Aşağıda belirtilen tarihçeden anlaşılacağı üzere 120 yıl önce var olan yaylada konaklar yapılmış, günümüzde, Sadık Taşucu, (Hacı Paşalar), Cafer Kasapoğlu (Azizliler), Halil Dölek konakları çocukları, torunları elden geçirmişler, oturmaya devam ediyorlar. Özalların konuk olduğu Haydar Bey konağı elden geçirecek birisini arıyor. Bağ arası artık evlerle dolmuş, Kızıl alanda bağlar konut alanına dönüşmüş.

Corona, yaşam koşulları derken, artık bir çok aile kışı Gökbelen’de geçirdiler. Çoğu aileler artık 6-7 ay yaylada kalmaya başladılar.

1958 yıllarında kurulmuş olan Gökbelen Tanıtım ve Güzelleştirme Derneğinden sonra bu yıl Gökbelen Mahalesi Eğitim Kültür, Tanıtım ve Dayanışma Derneği kurulmuş. 3000 kitaplık kütüphanesi destek bekliyor.

Gökbelen‘e bahar gelmiş. Doğa kendine gelmiş. Ülkeye de bir bahar gelse…

Tarihe doğru bir baktığımızda:

“Rivayete göre; Taşucu’nda, sıtmadan ölümler başlayınca, eşyalarını hazırlayıp Gökbelen denilen yere gelmişler. Ağaçlıklı, çukurun içinde bir yerde bakmışlar, kayalıkların üstünde gök yüzü çok güzel gözükmüş. Buraya ilk gelenlere sorduklarında: “Sulak bir yer, hayvan güdüp, gökyüzüne baktık. Gök bir yerde hayvan otlattık, gök bir belende oturduk. Sığır yatağında bol yayılım olan bir yaylada yayladık“ demişler.

Bunu duyanlar da herhalde Gök bir yayla; olsa olsa Gökbelen olur demişler. Buranın adını Gökbelen koymuşlar.

Önce meşe dallarından talvarlar kurmuşlar. Hayvanlarını otlatmışlar. 1934 yılında köy kurulmuş. Hacıpaşalar, Kasapoğulları burada söz sahibi aileler imiş. İlk muhtar Mehmet Kasapoğlu olmuş.

Burada Deli Şah adında dört eşi olan biri oturmuş. Cılbayır, Işıklı’dan ve Taşucu’ndan
Işıklı Goca, Takan Goca, Memililer gelmişler.

Yedi Oluk, Taşpınar, Müftü Çeşmesi gibi sular Türkülere girmiş. Alatopak bir taş bir mahallenin adını almış. Zaman içinde 7 su değirmeni çalışmış. Çevrede 20’ye yakın köy burada un öğütmüşler. Değirmenlerin çoğu yıkılmış. Ayhan Uçar’ın değirmeni ayakta, o da çalışmıyor. Değirmenin birini de yakmışlar. Değirmenin birisi elden geçirilip ev olarak kullanılıyor.

Kaynak Kişi: Halil İbrahim Çolak, 1944 doğ. Gökbelen köyünde oturur.

20 temmuz 1912, Silifke Mutasarrıfı, Silifke’nin sayfiye yeri olan Taşucu nahiyesine bağlı Gökbelen yaylalarında bulunan yaylacılardan vergi alınmasını talep etmiştir. Sah. 79 TEMETTÜ DEFTERLERİNE GÖRE 19’UNCU YÜZYILDA SİLİFKE AHMET UÇAR“

Corona tedbirleri nedeni ile bir yıldır yapılamayan genel kurul 27 Mart 2021, Cumartesi günü, saat 13.00’te Mut Yazalanı Cemevi’nde yapıldı.

Mehmet Baki ve Mustafa Özay’ın (20 oy) iki liste olarak girdiği seçimlerde Mehmet Baki’nin listesi 26 oy alarak yeniden yönetime geldi.

Corona tedbirleri dikkate alınarak Cemevi bahçesinde yapılan genel kurulun divan başkanlığını Ali Korum, Başkan Yardımcılığını Celal Eşim ve katip üyeliğini ise Sadık Şahin yürüttü.

Divanın açıkladığı sonuca göre;
Yönetim Kurulu Asil Üyeliklerine: Mehmet Baki, Erol Bıçkı, Hüseyin Güz, Ali Korum, Eşe Demir
Yedek Üyeliklerine: Ercan Soy, Sadık Şahin, Durmuş Kılıç, Müslüm Taş, Menekşe Özcan.
Denetim Kurulu Asil Üyeliklerine: Celal Necati Üçyıldız, Arife Baki, Gürbüz Özcan
Yedek üyeliklerine: Hasan Çelik, Hüseyin Yıldız, Ali Keser
Federasyon delegeliğine ise: Celal Necati Üçyıldız, Mustafa Özay, Celal Eşim, Erol Bıçkı, Ali Korum seçildiler.

Yeni seçilen canlara hayırlı olsun, başarılar diliyoruz. Yolları açık olsun. Boz Atlı Hızır, Dur Hasan Dedemiz yardımcısı olsun.

Öğleden önce gittiğim Yazalanı Mahallesi’nde bir yıl önce hakka yürüyen Mustafa Kodan’ın yıl lokmasına katıldım. Yanyatır Ocağı’ndan Dede çocuğu Gürbüz Özcan lokma erkanını yürüttü. Lokmalar yendikten, hayırlı duası verildikten sonra Hasan Şahin sazı ile İmren Özay, Mustafa Özay, Mehmet Özay üç nefes okuyarak erkanı yetirdiler.

Gürbüz Özcan ile görüştüğümde; “Ocaktan Dedemiz gelir hayırlı verirse, taliplerimiz rızalık gösterirse; yolu devam ettirmeye hazırım“ dedi.

Bu en güzel haberdi. Yanyatır Ocağı Çerağı yanmaya devam edecekti. Yol, sürek sürerse; her yıl meydan geçip, inançlarımızı yerine getiremeye devam edeceğiz. İkrar verenler, musahip olanlar çoğalacak. İslahiye Kabaklar’dan, Çanakkale’ye kadar Tahtacılar yoluna devam edecek.

1950’lerde Mut’a gelen Ali Rıza Özcan Dede‘nin obasında, Koca Obaya bir iş düşüyor. Göreve talip olan Gürbüz Özcan’a rızalık göstersinler. Hüseyin Dede, Hızır Dede’nin yaptığı Dedelik yolu devam etsin. Antalya, Ege’de Taki Özcan Dede’nin talipleri, bir ışık bekliyorlar.

Cemre takvimine baktım:

“İlk cemre havaya 19-20 Şubat, İkinci cemre suya 26-27 Şubat, üçüncü cemre 5-6 Mart tarihleri arasında toprağa düşecek.“

Doğanın dengesi o kadar değişti ki; binlerce yıldır insanların uslarında yer alan, baharın gelişini onun hareketi ile belirleyen Cemre şaşırdı. Suya, toprağa düşemedi, havada asılı kaldı.

Ocak, Şubat ayında kar beklediler, yağmur beklediler, birtürlü gelemedi. Dağların ucundan, köşesinden, balkanlardan derken, birkaç gün kar, yağmur geldi. Ama derelerden hala su akmıyor. Gözler dolmadı. Dağlarda obruklar boş duruyor.

Cemre ne yapsın. Havada dünyayı izliyor. Hiç bu kadar şaşkın olmamıştı.

Ne oldu da böyle oldu? Dünyada canlılar ortaya çıkalı beri, doğada bir hareket vardı. Kış kışlığını yapardı. Şubat sonu gelende Cemre yüzünü gösterir, havada, su da, gezer, sonra da toprakla buluşurdu. Toprakla buluşunca fidanlar dikilir, ekilen fidanların dibi açılır. Toprak havalandırılır, bahar gelince sebzeler toprakla buluşurdu.

3-4 yıl önce ilk defa uçağa bindim. İkindi vakti idi. Adana’dan İstanbul’a varıncaya kadar, dağların tepesini görünce irkildim. Yeşil ormanlar yok olmuş, dağların tepesi delik deşik olmuş. Mermerci, madenci ellemiş, yok etmiş.

O zaman anladım. Bulutlar, ormanla sevişemiyor. Araya boz bulanık taşlar, kayalar kalmış. Yağmur yağmıyor, kar yağmıyor. Hele Konya ovasında hiç ağaç yok. Varsa yoksa, buğday, arpa, ya da kuraklaşmış tarlalar. Derler ki “orada yaşayanlar ormanı sevmez, günah.“

Dünyada doğal denge bozulmasın diye, ağaçlandırma yapılırken, biz de hep kesmişiz, yetmemiş, dağları madenciye teslim etmişiz. O mermer ocakları yanında artık keçiler bile yayılmıyor. Yörükler göçerken, mermer ocakları yanına yurt kurmuyorlar.

Cemre havada asılı kaldı. Onu indirmek lazım. Toprakla buluşsun. Toprak ısınsın, canlılar ortaya çıksın. İnsanlar onlarla elleşsin. Üretim başlasın. Üretsin ki; kendisi aç kalmasın. Sonra da onların fazlasını dış satım yapsın.

İnsanlığı, doğayı seven bir anlayış istiyoruz. Baharda güneş yeniden doğsun. Dağlar, ovalar o güneşe el sallasın.

Cemre seni özledik artık toprağa in. Vallahi kusurumuzu anladık. Doğaya artık dokunmayacağız.

Bir yer düşünün ki; tarihi binlerce yıl önceye dayanır. Helen, Roma, Selçuklu, Karamanlı ve Osmanlı kültürünü yaşamış. Tarihin derinliklerinden gelen izler var. Müzik ve Folkloru ile dünyaya ün salmış.  Corona izin verirse; bu yıl 48. Uluslararası Müzik ve Folklor Festivalini yapılacak. Çadır Oteli önünde başlayan festival, yaptığımız eleştiri sonunda Yörükoğlu Düğün Salonu olan yere taşındı. 1990 yılında kale sırtlarında yapacağımız bir anfi tiyatro için bankalar sponsor olmayı da kabul etmişlerdi. Her bölümü bir banka üstlenecekti. Ama anlatamadık.

2014 yerel seçimleri öncesinde CHP’nin Belediye Başkan Aday Adayı Yaşar Kılınç ile birlikte yaptığımız çalışmada kent plancısı Eşref Arısoy Silifke’ye geldi. İki günlük bir çalışma yaptı. Silifke’ye Karaböcülü, AKYOKUŞ‘tan, Mukaddem Mahallesi Becili Geçidi’nden, kaleden baktı, Silifke’ye neler yapılabilir diye bize bir sunum, bir dosya hazırladı.

Silifke Kale yamaçlarının sit durumunu da incelemiş, “Saffet Bekaroğlu çamlığı üstünde bir alanda anfi tiyatro yapılabilir. Ancak birkaç ev istimlak etmek lazım” demişti. Anfi Tiyatro, çamlık ile entegre bir plan ile festival alanı ortaya koymuştu. Planın bir uzantısı ile Tekir Ambarına ulaşıyordu. Kalıcı olmayan bir sosyal tesis planı, sit alanına uyum sağlayacaktı.

Eğer istenirse, kent plancısı dostumuz davet edilir planlarını yapar, Silifke 4-5 bin kişilik bir Anfi tiyatroya kavuşur. Festivalde halk sanatçıyı etkinliği ayakta izlemek zorunda kalmaz.  Uzuncaburç’ta bulunan antik tiyatro orada duruyor. Bize ışık tutuyor. Bize adeta gülümsüyor. 2005 yıllarında Uzuncaburç’ta yarı yıkık, antik tiyatroda festival çok anlamlı olmuştu. Şimdilerde restore ediliyor. Sanırım sanat etkinlikleri yapılabilir. Örnek olur, Silifke’ye esin kaynağı olur. Bir anfi tiyatro da Silifke’ye yapılır.

Restore edilen Silifke Kalesi, yenilenen çamlık ve orada yer alacak anfi tiyatro, ya da festival alanı. Çarşıdan biraz uzaklaşacak ama bir düşünmek lazım. Göksu’ya yandan bakmak yerine, biraz tepeden bakmak. Göksu vadisinden gelen serin havayı içine çekmek. Kaleye kadar uzanmak. Sit alanı olan kale sırtlarını cennete çevirmek.

Kaleye çıkalım, seyir mekanlarından aşağılara bakalım. Göksu Deltası Akdeniz’e bakmak, hayal gücümüzü biraz artırır. İnanın o zaman Silifke’de çok daha güzel şeyler yapabiliriz. O zaman Göksu nehri üzerinde giden tekneleri  hayal edebiliriz. Manavgat’ta tekneler nasıl geziyorsa, Silifke’de gezebilir. Biraz hayal, biraz düş. Gelsin Kent Plancısı size yaşanılacak bir kentin anahtarını sunar.

Ne dersiniz; dostumuz Eşref Arısoy’u davet edelim mi?

Dr. Hasan Kulakoğlu, dedesi Alamutlu Veli Ağa’nın bir birine ulalı öykülerini yazmış. Sanki bir roman gibi.

Kurtuluş Savaşı’nda Madran dağında çadırlarda, çardaklarda yaşayan Tahtacı obası ile Yörük Ali buluşması. Yunan‘a karşı mücadelenin içinde bizzat obası ile birlikte yer alan Tahtacı Veli, Alamutlu Veli Ağa.

Uçurulan köprüler, dağlara gelen Yunan birlikleri ve onların işbirlikçileri ile mücadele. Her bir öykü, dönemi anlatıyor. Dedik ya bir birine ulalı.

Kılıç Artığı, Maryas’ın Ağıdı, Efendi Yaylası, Cumhuriyet Sana Çok Şey Borçlu, Ne Mutlu Gün, Cahil Değer Bilmez, Canından İki Can Düşer Toprağa, Sevim Sevmediğimi Zaman Gösteri, Kaç Efsane Göçtü Bu Dünya‘dan.

Kurtuluş Savaşı’nın ortasında kalan bir Tahtacı Obası. Efendiler yurdunda çardaklarda, çadırlarda yaşam mücadelesi. Birkaç koyun keçi, ama elinde baltası, o ormandan o ormana kesime giden Tahtacıların yaşam öyküleri.

Alamut’u Avukat Hüseyin Biçen‘den öğrendim. Üç defa ziyaret ettim. Orada dostlar edindim. Madran Dağında ziyarete gidemedim. Bir gün olur gider ziyaret ederiz. Niyaz ederiz. Bu kez rehberimiz Dr. Hasan Kulakoğlu olur.

Alamutlu Veli Ağa, Kurtuluş Savaşı bitince, Nazilli, Bozdoğan arasında yer alan Alamut Çiftliğine yerleşmek onların en büyük hayali olur. Araya Vali, Jandarma komutanı, Demirci Efe girer, Müftüzade Hasan Fevzi Bey’den 30 bin altına satın alırlar. Obanın çıkıları bir araya getirilir. Alamut çiftliği veli Ağa adına alınır.

Obayı toplar, nüfusuna göre, onlara pay eder. Sonra parası olmayanlara da arsa verirler. Onlar da yurt sahibi olurlar. Veli Ağa, Cumhuriyet döneminde alınan bir çiftlikte toprak reformu uygular. Bu o dönemde çok önemli olay olur. Üniversite öğrencilerine tez konusu olur.

Rumlardan, Ermenilerden kalan arazilerin üzerine el koymak için hükümet konaklarını yakıp, tapu kayıtlarına el koyanların yanında, bu vatan için savaş vermiş tahtacı obası, kendi parası ile satın aldıkları çiftliği aralarında pay ederek cennete çeviriler. İnciri, pamuğu, küncüsü, buğdayı, arpası hele de bağları ekerler, dikerler.
Ama bir şey daha yaparlar, çocuklarını okula gönderirler. Yurt dışına giderler. Her zaman gurur duyduğumuz Elit Tahtacı köyü olarak Alamut samahı ile bütün ülke, dünya tanır.

Nazilli, Aydın, İzmir’de okumuş kültürlü veli Ağa torunları. Cumhuriyet dönemi aydınlanmasına devam ediyorlar. İşte yazarımız babası ikinci dünya savaşı içinde yakınlarını kaybeden, onların acıları içinde askerlik yapmak isterken şehit olan bir babanın çoçuğu Ünal‘ı Alamutlu Veli Ağa onu okutacak, Öğretmen olacak. Köyüne gelip evlenecek, köyüne hizmet edecek. Sonra onun oğlu Hasan da okuyup, askerde şehit olan dedesi Hasanlar ölmesin diye doktor olur. Gün olur bir yazar olur.

Ama torun Dr. Hasan KULAKOĞLU önemli bir hizmet edecek. Köyünün, Dedesi Alamutlu Veli Ağa’nın öykülerini yazacak. Geçmiş kültürüne hizmet buna denir.

Kitabın önsözünü yazan Prof. Dr. Şadan Gökovalı önsözde şöyle diyor:
“ … yarım yüz yıl sonra bir muştu geldi. Veli Ağa’nın torunu Hasan Kulakoğlu doktor olmuş; asıl mesleğine yazarlığı eklemiş. Bir kucak kır çiçeği gibi yazdığı öyküleri getirdi bana. Yazıların eleştirisine girmeyeceğim. Önemli olan, iyi tohumun iyi ürün verebileceğine tanık olmak. Kaldı ki görünen köy kılavuz istemez; dolayısıyla ben Veli Ağa’nın torunun yazdıklarıyla aranızdan çekiliyorum. Parmakların yorulmak bilmesin Alamut çocuğu Dr. Hasan Kulakoğlu …. “

(*ALAMUTLU VELİ AĞA (*) BİR KANAT ÖNDERİ / Dr. Hasan Kulakoğlu
Temren Yayınevi – Bayraklı- İzmir 
temrendergisi@hotmail.com
İletşim: 0530 016 27 94

ANILAR – DÜŞÜNCELER

AMA ÇOCUKÇA

Usumun yettiğince hep düşünürüm. Üç yaşlarında düşünürüm. Karlı bir kış gününde bir anı gözümde belirir. O gün uyandığımda dağlara kar yağmış. Orman yukarından aşağıya, beyazımsı, apak görünümünde. Bütün yaşanılan yerin yalnız köyümüz olduğunu düşünürüm.

Karlar erir, dereler çağlar. Sümbüller, nergisler, mor menekşeler, ardından acı yavşan, kekikler, yarpuzlar, ağaç diplerinde ekşi kulak, otlar belirir. Güneş vurdukça boy boy olur. Badı badı tökezleyerek yürürken dolaşırım aralarında. Çalı dibinden kertenkele, yılan kaçar, su kenarından geçerken kurbağalar hoplar. Suya girerken “cuuup” diye bir ses duyunca irkilirim.

Yaşlarım ilerler. Her gün yeni edintiler kazanırım. Dünyam biraz daha büyür. Çift sürenler, oraklar ile ekin derenler. Harmana sap çekenler, harmanda döven çeken atlar. Dövenci emminin beni dövene bindirişi. Döne döne başımın dönmesi ve sonra bu dönüşten dünyanın döndüğünü öğrenmek en güzeli.

Karşıda keçi güderken bağıran Goca Eşe. Sabahın erken saatlerinde azığını beline saran tarlaya koşar, bir bakarsın imece ruhu ile bir tarlada yardımlaşan kadınlar, erkekler. Ekin dererken kavraşan / yarışan kadınlar, erkekler. Bir uzun hava, bir türkü tutturanlar. O koyaktan bu koyağa yankılanan sesler.

Evin önünde ası tana’nın koşması, ara sıra beni süsmesi ile öküzlerden korkumu artırır. Ebeler, dedeler masal, meseller anlatırlar; onar ilgi ile dinlerim. Korkulu olanlar vardır, ürperir, heyecan duyarım. Bazen düş çelerime girer.

Köyden çıkarım bir gün Komşu köye giderim. Bir bina önünden geçerken , eski sıra üstünde bir yaratık. Sim siyah, kap kara bir şey. İlk defa görünce korkarım. Bir çocuk elinde fırça ile boyar durur. Ağzı, yüzü vardır, ama kaşları gür ve berrak. Anlatılan Tepegöz masalını anımsarım. İçime bir korku sarar, bağırarak kaçmaya başlarım. Ardımdan bağırlar. “ korkma , o yabancı değil. “ Ama ben korkarım bir kere, kaçarım. Bir yıl onu düşünmekle geçer. Kimseye de soramam. Şeytan mı, cin mi, peri mi ? düşçeler imde görürüm o yapıtı.

Köyümüzde okul yok. Okul yaşına gelince , diğer çocuklar ile beraber komşu köye Çatak koyağına okula giderim. Her gün gidiş, dönüş 3 saat yol yürürüz. Okulda beş sınıf aynı salonda okuruz. Sıramı bulmak için öğretmen Kestel bağlar. Öğretmen , taralı saçları vardır. Ellerinin üstünde tüyler. Alfabenin başında resimler dikkatimi çeker. Düşüncelerimi kabartır. Ama bir çağrışım yapar. Geçen yıl gördüğüm kara şeye benzer. Tıpkısının aynısı.

Şeytanı bulmak , onun gizemine ulaşmanın sevinci vardır. Gerçeği bulmak. Derelerden, taşlı yollardan geçerken içimde sakladığım, ağabeylerimden gizli , gizli sakladığım şeyler vardı. Beynimde her geçen gün büyüdükçe, büyür.

Bir kasım sabahında okulun boş odasında , o benim günlerce beynimin içinde dolanıp, duran görüntü. İşte bir masanın üstünde. Öğretmenim Kadir Uçan elinde fırça boyuna sürüyor adamın suratına, suratına. Beynim büyüdü, kafamın içinde zonklamaya başladı. Kaçıyorum oradan . ama içimde merak salıyor. Eve gidiyorum , içim, içimi yiyor. Kimseye bir şey diyemiyorum. Gizlice Tırnaklarımı yiyorum.

O zaman benim usumda biri ortaya çıktı. Bu olsa, olsa ejderha gibi bir şey miydi acaba ? bir daha baktım masanın üstünde duran büste. Sonra hayal etmeye başladım. Bir elinde çam kütüğü yarma, diğer elinde koca bir balyoz… omzunda bir koca tüfek.. önünde kaçan düşmanlar. Sahi düşman da kim ? acaba yaylada bizim bağın barılarını söken cin ali mi ? düşman ise onu öldürmek mi lazım. Köşkte günlerce bekliyorum. Cin ali evin önünden geçse de öldürsem diye. Günlerim geçiyor. Anam, babam bana bakıp , bakıp :
“ bu çocuğa ne oluyor “ diyorlar. Onlara bir şey diyemiyorum. Saklıyorum onlardan .

Sormam ile düşünmem, düşünmem ile buluşlar edinmem zevklidir. Öğretmen bir şey anlatır. Yıllardır kafamda yer alan şeytan yerini bir kahramana bırakır. Atatürk derler buna. Ulus ustası Mustafa Kemal olur. Yurdumuzu düşmandan kovar. Yeni düşlemeler başlar. Bu olsa , olsa ejderhadır. Gözleri büyük, büyük olur bakışlarımda. Kolları, ayakları kocaman. Eline bir mavzer veririm. Küçük gelir, koca bir çam kütüğünü tutuşturup veririm o dev evlerine. Ateş saçarak yürür düşman üstüne. Düşmanı kova, kova denize döker. Düşman da kim sahi ? nereden çıktı bu düşman? Dalıyorum, dalgınlığımdan sınıfa girince sıramı şaşırıyorum. Öğretmen Kestel bağlıyor sırama . yoksa sıramı bulamıyorum. Gün oluyor ağabeylerim benim ketseli beşinci sınıfların arasına takıyorlar. Kendimi orada buluyorum. Ah çok gülüyorlar bana..

Öğretmen anlatıyor. “ düşman toprağımıza göz diken, vatanımıza göz diken yabancılar “ diyor. Ona dalgın, dalgın bakıyorum. Sonra düşünüyorum. Bizim yaylada bağı söken, kenarında barıları söken Cin Ali düşman demek. Onu öldürmek geliyor içimden. Gözlüyorum onu evin , önünden geçerken. Bir kenara taşlar koyuyorum. Annem, babam bana dikkatle bakıyorlar. “ bu çocuğa bir haller oluyor.? “

10 kasım geliyor. O da neymiş? Yine o kara adamı bayrağın üstüne koymuşlar. Şiirler okuyorlar. Ona saygı duruşu yapıyorlar. Sonra yanlarına iki de meşale koymuşlar. İki arkadaş bekliyor. Ha unutuyordum. Beyaz yakalıkları çıkartıyorlar. Bu gün önlüklerimizde yakalık yok. Ne oldu derken merakımız gidiyor. “ ATAMIZ ölmüş, yas tutuyoruz. Kim öldür dü ki? Hem neden kara ile boyamışlar yüzünü. O da düşmanlık mı etti birine acaba ? gözlerimi kapıyorum, yeni düş çelere dalıyorum. Denize dökülenler hortlamasınlar sonra.
“ çok çalıştı. Çok uğraş verdi. Yoruldu kalbi . bir daha çalışmadı. Dolma Bahçe sarayında hastalandı öldü Milletin atası. “

Bak başkası öldürmemiş, demek vadesi gelmiş. İyi, iyi düşman öldürmesin de.

Aylar ilerliyor. Harfleri öğreniyorum. Samanlı deftere adımı yazıyorum. Alt, alta yaz babam, yaz. Sonunda ezberliyorum. Sonra Felteş Dedem e soruyorum. O anlatıyor, ben dinliyorum. Keşke önce anlatsalardı da, okulda günlerce korku içinde kalmasaydım.
“ çok akıllıymış, iyi yönetirmiş askeri. Günlerce , aylarca plan yapmış Yemen de, Çanakkale de hep düşünmüş memleketi. Durur, düşünür öyle karar verirmiş. Zorlukları birer, birer yenmiş. Ulusla birlikte yenmesini bilmiş.”

Gün olmuş “ yurtta barış, dünya da barış “ demiş. Demek ki zamanı gelince barış da gerekiyormuş.

Atalarımız, düşmanla anlaşmışlar, dost olmuşlar. Barış içinde yaşıyorlar. Biz de anlaşsak diyorum. Neden olmasın? Atalarımız anlaşmış ya …

Babam cin Ali’yi şikayet ediyor. Köye gelip bizde misafir kalan iki jandarma onu alıp götürüyorlar. Omuzlarında iki mavzer var. Ha unutuyordum. Gece ayaklarım yarılmış, sızlıyor, jandarmanın bir kutuda mavzer yağı çıkardı ayağıma sürdüler. “ oh be dünya varmış. Ağrı kesildi. “ sabah kalkınca Cin Ali ‘yi götürdüler.

Okulda bahçede iğde ağacına sırtımı dayayınca düşünüyorum : jandarma babamı dövebilir mi ? ona gücü yeter mi ? cılız mı cılız Cin Ali ‘yi jandarmanın elinde kıvranırken görür gibi oluyorum.

Aylar geçiyor aradan. Yazıyorum, okuyorum. Okudukça ; ATAMIZI daha iyi tanıyorum. Artık düşçeler imde görülen şeytanımsı şeyler, bir insana dönüşüyor. Hem de yüce insan oluyor. Onun gibi olmak istiyorum. Nasıl olunacak ki ? onu dayısının çiftliğinde kargaları kovalarken düşünüyorum.

Onun ile ilgili şiirleri okuyup, belleğimde yoğurup, işliyorum. Şiirler bütünleşiyor. Yıllar geçtikçe onu daha iyi anlıyorum. Her adımı birer devrimi getiriyor. Her adımda iyiye, güzele , insanlığa yönelen davranış biçimlerini görüyorum. O zaman diyoruz ki :
“ onun gibi çok çalışarak, devrimler yaparak yapıtlarının üstüne biz de bir taş koyalım.”

Kırsal kesimden, kentlere göç devam ediyor. Biz de o kervana katılıyoruz. 24 haneli toprak damlı evden göçüp, kırımızı kiremitli, yada toprak damlı evlerin olduğu kente taşınıyoruz.

Artık dağları , belleri aşmadan okula ulaşıyoruz. İki katlı merdivenlerden çıktığımız okul. Sıra olup, tek , tek yürüdüğümüz sınıfımız. Her sınıfta ayrı öğretmen. Kent gözümde büyüyor. Makineler, dükkanlar. Oysa köy de bir Kemeneci Memet Emminin dükkanı vardı. Şeker, tuz, sigara, bandırma, lokum. Biskevit, kiprit…. Oysa burada dünyam büyüyor. At arabaları, paytonlar, taksiler, otobüs, kamyonlar.
“ nereye gider bunlar ? “
Hep gidiyorlar , geliyorlar. Bunların dünyanı öte başına gidip, geldiğini düşünüyorum.
“ orada kim var ? “
Kim olacak? Belki düşmanlar vardır. Acaba dost olanlarda var mı ? ATA mız nerelere gitmiştir? Mezarı nerede? Hürü kızlarının eteğinde mi ? yoksa Kırtıl’ın tepesinde mi ? düşünüyorum , düşünüyorum. Ama içinden çıkamıyorum.

Bir sabah, boru, trampetler çalmaya başlıyor. Sonra davullar, gırnata. Büyük kızlar erkekler yürüyor. Dediler ki :
“ bayram var. “
“ bunlar kocaman, kocaman olmuşlar. Neden evlenmezler acaba ?” Belki de evlenmişlerdir. Çor çocukları bile vardır. Dediler ki bu bayram çocukların bayramı. 23 Nisan çocuk bayramı. Aha bize de bayram mı vermişler? Yeşillim, yeşillim de morlum. Mora çalan ala beneklim. Kara önlük, beyaz , apak yakalı öğrenciler. Biraz daha yaklaşıyorum. Yeni arkadaşlara bakıyorum. Başka, başka okullar bir araya gelmişler. Kimi benim gibi köyden gelmişler, kimi kentin yerlisi çocuklar. Kimi besili, kimi zayıf, cılız.
“ sen konuşmaya geç başlamışsın “ diyor öğretmenim, eve geldiğimde anneme, babama soruyorum. Onlar da doğruluyorlar. Sahi öğretmenim falcı mı acaba ?

Kağıt üstünde yurdumu görüyorum. Dağlar, taşlar, ırmaklar. Ama ortasında Ankara var.
“ Orada Mustafa Kemal “ var diyorlar. Kalbim heyecanla atmaya başlıyor. Oraya gitsem, Atamı görsem. Onun kabri de orada imiş, gidip üç kere niyaz etsem.

Evimiz yüksekçe yerde , kent aşağıda ova ve ırmak akıp gidiyor denize doğru. Damın üstüne çıkıyorum. Düş çelere dalıyorum. Bir de bakmışım Ankara ‘dayım. Kocaman bir yer, çok kocaman… yürüyorum , yürüyorum bir tepenin başına çıkıyorum. Anıttepe ,Anıtkabir ‘e varıyorum. Mezar önünde üç kere niyaz ediyorum. “ ya Allah, ya Muhammet, ya ali.” Birden bire ATAM canlanıyor. Karşıma dikiliyor.
“ Oku, oku, beni ve bilimi orada göreceksin. “ diyor , kayboluyor.

Yanmış, yıkılmış ülkede saltanatı yıkmış, yerine Cumhuriyet’i kurmuş. Halk ile beraber devrimler yapmış. Her biri dünya da yankılar uyandırmış. Okuduğumuz harfleri o getirmiş. Yoksa dedemin muska yazdığı karga, burga yazıları sökmeye çalışacaktık.

Felteş dede nin muska kitabına bakarım. Elif be… mertek… anlatır, anlatır anlamam. İyi ki yeni alfabeye geçmişiz. Yeni alfabe ile yazılmış kitapları okumaya başlıyorum.

“ 1919 samsun a ayak basma, 1920 de Anadolu da adım, adım halkı arasında çözüm bulma.. “ manda ve himaye kabul edilemez. “
Türlü düşmanlarla kanlı boğuşmalar. Sonra devrim, devrim… 1938 yılına kadar aralıksız devrimler. Bütün ezilen, sömürülen uluslara örnek olmak. Ama her şeyden öteye bağımsızlık ruhunun yaşatılması. İyi ki alfabeyi bize getirip , hediye etmiş.

Atamız bunları yaparken, boş durmamışlar. Egemen güçler , içlerinde kara, yobaz düşünceleri olanların arkalarını sıvazlayıp, devrimlere karşı çıkmışlar. Ama Atamız ulusu , halkı ile onları hep yenmeyi başarmış.

Ama en hoşuma giden de : ULUSUN ÇOCUKLARINA ilk kez bayram hediye etmiş. 23 nisan egemenlik ve çocuk Bayramı.

23 nisan 1920 den tam 59. Yıl sonra Türkiye Çocuk Bayramını , bütün dünyanın çocukları ile birlikte kutladı. 1979 yılı Dünya Çocuk yılı olarak kutlanıyor

Kutlanan Dünya Çocuk Yılı bana karanlıkta kalan günlerimi anımsatan bir olay oluverdi. Yıllar sonra ilk çocukluk yılımı anımsadım. Karanlıkta kalan çocukların Köy enstitüsü ruhu ile aydınlanması. İşte Cumhuriyetin en büyük hediyesi idi. Bizler köyden kentte geldik ya.. bize ışık saçan öğretmenler işte o okullardan gelmişlerdi. Bizim en büyük şansımız bu idi.

Öğretmenlerimizin bize anlattığı ; gerçek eğitimcilerin kırsal kesimin , aydınlanması için erken kapatılan Köy Enstitüleri ruhu ile çağın gereklerine uygun yeniden açılması dileğimizi haykırmak isterim.

Bu köy enstitüleri yeniden açılmalı ki ; üretime katkıda bulunacak kırsal kesime eğitim hizmeti götürülsün. Yeni köy çocukları da okusun, çağdaş bilimden yararlansın. Dünya Çocuklarının yaşam biçimine ulaşsınlar.

Celal Necati ÜÇYILDIZ

23 Nisan 1979
KİRMEN/ AKYOL GAZETESİ