Annem 15 yaşında evlenmiş
Ne öğrendiyse babaannemden öğrenmiş
Bu nedenle göçmen yemeklerini pek bilmezdi
Ebem yörük olunca;
Ana menüsü: sıkma, börek ve yufka idi
Bir de ölemeç çorbası
Bir tür yörük mantısı
Sarımsaklı yoğurtlu ılıkca bir çorba
Tadı ölümcül…
O yüzden koymuş olmalılar ona bu adı
En güzelini ebem Konarı’da;
Bakır leğenlerde yapardı
Evlerde ne kadar yapsak o tadı vermiyor
Göçmenler de ölemeci hiç bilmiyor
Göçmenlerin yemeklerini de yörükler yapmıyor
Bizim evde bu bazen karışıyordu
Sütlü kabak meselâ göçmen yemeği
Annem sık sık yapardı
Sütlü çorba da galiba aslen göçmen yemeği
Ama her iki tarafça da yapılırdı
Annem de sık yapardı
Haşlanmış şehriye, pirinç veya bulgurun üstüne süt,
Sütün de üstüne kırmızı acı biber dökülerek yenirdi
Yörük kaynanasının etkisiyle,
Daha çok onların yemeklerine yönlense de,
Annem ikisini harmanlamıştı
Batırıktan sonra,
Annemin en güzel ve sık yaptığı yemek topalaktı
Bir patates köftesi yapardı, parmaklarımızı yerdik
Mercimekli pek yapmaz, yerine patatesi tercih ederdi
Her zaman pişirilen sebze yemekleri de sıradaydı
Börülce nadir pişirilirdi çünkü herkes sevmezdi
Börülceyi tazeyken haşlayarak limon sıkıp yerdik
Buna Mut’ta “Sıyırma” denirdi
Taze fıstık çıktığında da bol bol haşlayıp yerdik
Bu ikisi genelde güz mevsimindeydi
Güz mevsimi bollukta Mut’un cennetiydi
Annemin el lezzeti iyiydi
Patates yemeğinin tadı aklımda örneğin
Evimiz yapılırken teyzemin kocası yardıma gelmiş
Annem de usta ile ona yemek hazırlarmış
Eniştem köye dönünce teyzeme:
“Ablanın yemekleri başka ” demiş
Teyzem de bunu malzemenin bolluğuna vermiş:
“Yağı bol koyarsan güzel olur elbette” diyerek kocasına sitem etmiş
Annemle anlaşamadığımız tek konu buydu:
“Malzeme”
Evimiz aslında çok boldu
Müşterilerin hediyeleri bile bize bol bol yeterdi
Ama ben ikramı çok seviyor,
Her gelene bir şeyler koymak istiyordum
Eve de gelen gidenin haddi hesabı olmazdı
Annemlerse meşguliyetten çarşıya, pazara bile inemezlerdi
Ben de hep şikayetkâr olurdum
Annem beni babamın babaannesi Kocaanama benzetir,
“Keşke biraz başkasına çekseydin ” derdi
İsrafı sevmezlerdi
Ama bildiğim kadarıyla;
Misafire ikramda ölçü biraz aşılabilirmiş (!)
Yatılı okulda bir yılbaşı tatilinde;
Sıdıka arkadaşım birkaç arkadaşı Mut’a davet etmişti
Normal olarak biz de birgün yemeğe alalım dedik
Mut’ta kış günleri en makbul yemek Arabaşı denen tavuk çorbası
Kendine özgü hamuru ile servis edilir
Herkes sevince istediği kadar tabak alacağı için,
O gün başka yemek yapılmaz
Annem de öyle yapmış
Sadece Arabaşı ve tatlı
Kızlar Arabaşını bilmediklerinden
Bir tabak alıp çekildiler
Ne dediysek başka almadılar
Aç kalmış olmalılar
Ben çok mahçup oldum ve üzüldüm
Yıllar sonra annemler,
Elif’e bakmak için Konya’ya geldiler
Sadece ona değil bize de baktılar
Annem bize çeşit çeşit yemekler hazırlıyordu
Kızım kreş yaşına gelince de Mut’a geri döndüler
Zira özellikle babama Konya çok sıkıcı gelmişti
Hayatımın her aşamasında arkamdaydılar
Çok fedakârdılar
Daha ben istemeden önümü açardılar
Anladım ki değirmen bize herşeyi verdi
Ve anladım ki değirmen pek çok şeye engel teşkil etti
Yemek konusu da böyleydi
Annem becerikliydi ve eli lezzetliydi
Ama değirmen yüzünden;
Başka hiç bir şeye dikkat edemedi…
BİLLURİ
Prof. Dr. Meryem UYSAL