“Dersim dört dağ içinde
Gülü var bağ içinde
Dersim’i Hak saklasın
Bir gülüm (yarim) var içinde”
Bir zamanlar Elazığ, Erzincan ve Tunceli bölgesine Dersim coğrafyası adı verilmiş. 8 bin yıllık bir kültür orada yatıyor. Doğa koşulları zor. Fırat Nehri, yüksek dağların eteklerindeki vadilerden aşağı doğru gidiyor. Munzur Gözeleri’nden çıkan sular, dağları yara yara Basra Körfezi’ne ulaşıyor. İşte hafta sonu bu coğrafyada gezimiz vardı.
Cuma günü saat 18.00’de Silifke Gezi Kulübü ile yola çıktık. Erdemli, Mersin ve Adana’dan gezginler bir araya geldi. Sabah güneş doğarken Pertek İskelesi’nden araba feribotu ile karşıya geçtik.
Sabah serinliğinde Tunceli’de araçtan indik. Kahvaltı ve dingin bir kafa ile müze ziyareti anlamlı oldu. 8 bin yıllık tarih orada yerini alıyordu. Seyit Rıza Anıtı önünde saygıyla eğildik. Parkından aşağıdaki vadiye doyasıya baktık. Ağzımızda bir türkü seslendi:
DERSİM DÖRT DAĞ İÇİNDE…
Hâlâ giz içinde bir tarih var. İnsanlara zulüm yapılmış. Orada yaşayan halk pızık pızık dağıtılmış. Ama bu onlara kamçı olmuş. Aydın insanlar çıkmış, ülkenin yönetimlerinde söz sahibi olmuş. Çok okuyan, dayanışma ruhlu insanlar kümesi…
Güneş, Munzur Çayı’nı selamlarken dar yollardan aracımız ağır ağır ilerledi. Yüksek dağlardan aşağı bakan Munzur Vadisi’nde cennet diyarı koruma altına alınmış. Dağların sahibi ala geyikler bizi karşıladı. Onlara el salladık. Onlar da hiç kaçmadan bizlere selam durdu.
Ovacık’a vardığımızda ekilecek alanların hâlâ boş durduğunu gördük. Maçoğlu’nun belediye başkanlığı döneminde hazine arazileri kiralama yoluyla kooperatiflere tahsis edilmişti. Bir de baktık ki ülkenin her köşesinde Ovacık fasulyesi ve nohudu üretilerek sofralara geldi. Bolca üretim, hakça tüketim vardı. Köşe dönmediler ama üreten insanların karnına biraz lokma girdi. Okuyan öğrencilere burs verildi.
Munzur Dağları’nın başında daha karlar yok. Erzincan’a doğru uzanıyor. Eteğinde, Munzur Baba söylencesi içinde yaşam devam ediyor. Bizler suyun gözü deriz ama burada o kadar çok suyun gözü var ki haklı olarak “Gözeler” adı verilmiş. Toprağın altından bıngır bıngır çıkıyor. Sular oradan, buradan derken Munzur Çayı oluyor. Fırat’ın bir kolunun doğuşunu gördük. Mumlarımızı aldık. Munzur Baba’nın ziyaret yerinde yanan ateşi çoğalttık. Niyaz ettik, dilek diledik. Su sesleri arasında bir daire çizerek toplanma bölgesine geldik.
Gönül ister ki başlatılan üretim hamlesi büyüsün. Tarlalar Ovacıklı üreticilere pay edilsin. Ekip biçmek şartıyla önce tahsis yapılsın, sonra da tapuları verilsin. Munzur suları, Ovacık Ovası’nı daha da canlandırsın.
Kaptanımız bizi hiç sıkmadı. Gittiği yollardan geri dönmedi. Dönüşte Hozat üzerinden yol aldık. Doğa güzelliklerini görmemiz için yollarda tekerler ağır ağır döndü. Kestirme yollardan Pertek İskelesi’ne geldik. Pertek Kalesi orada bütün haşmetiyle duruyordu. Hangi yandan baksanız ayrı bir güzellik yansıyor. Araçlar feribota geri geri giriyor. Karşıya geçince araçların çıkması kolay oluyor. Bir yandan feribot boşalırken, karşıda bekleyen araçlar hazır duruyor.
Gün ikindiye dönerken Harput Kalesi’ne ulaşıyoruz. Önce Cam Seyir Terası’ndan Elazığ’ı izliyoruz. Hafif bir sis içinde Elazığ, aşağıda bütün güzelliğiyle bizi kendine çekiyor. Harput tarih kokuyor. Binlerce yıllık tarihi yansıtan yapılar… Eski Elazığ’ın tarihi burada yatıyor. Emek verilmiş, binalar korunmuş. Taş yollardan aşağıya inerek kaleye ulaşıyoruz. Kale kenti korumuş. Yüksekçe bir tepenin başında. Ovada da güzellik var, verimli topraklar var, bir de kanlı savaşların izleri…
Geceyi bütün sessizliği içinde Elazığ’da geçiriyoruz. Günün yorgunluğu üzerimize çöküyor. Başımızı yastığa koyar koymaz uykuya dalıyoruz.
Armada Otel rahat ve temiz. Kahvaltısı, yörenin yemek kültürünün harmanlanmış hâli olmuş. Saat 08.00’de aracımıza binip yeniden yola düşüyoruz.
Bakımlı, düzgün yollar… Yapanların emeklerine sağlık. Araçta müzik açılıyor. Ara sıra gezginler yerinde duramıyor, oyuna kalkıyor.
Sonra tırmanış başlıyor. Vadilere iniliyor, yokuşlar çıkılıyor. Keban Barajı ve çoğalan Fırat Nehri bizlere eşlik ediyor. Malatya’nın yerleşim yerlerine el sallıyoruz. Şemsi Belli’nin memleketi Arapkir ve her adımda yaşam dolu köyler…
Şemsi Belli, Anayaso şiirini yazar. Zap Suyu üzerine bir köprü yapılır. Hem de imece usulüyle, gençlerin topladığı para ve emekle… Vali Recep Yazıcıoğlu o şiirden ilham alır, kaynak bulur ve yöre halkıyla birlikte bir köprü yaptırır.
