Mut Seyirlik Oyunları

Çok eski bir sözlü geleneğe dayanmakta olan Seyirlik Oyunları, Anadoluda devam etmiş ve bugüne kadar yaşayıp gelmiştir.

Seyirlik oyunları, uzun kış aylarında ve özellikle düğünlerde ve bayramlarda eğlenmek ve vakit geçirmek üzere belirli bir metini olmadan oynanan, köy çevresinde köylüler tarafından geleneksel bir takım tiyatro kurallarına uyularak yapılan temsillerdir.

Mut yöresinin bir çok seyirlik oyunu vardır. Tespit edilen ve hala varlığını sürdürebilen seyirlik oyunları içinde en ilginci ve komple nitelikli olanı “Çukurbağ Köyü Deve Botlaması” oyunudur. Bu oyunda halk seyirlik oyununun bütün özellik ve detaylarını, yani halkın temsil, espri ve makyaj yeteneğini, halk müziği ve halk oyunu figürlerinin bütünü görülmektedir.

Seyirlik oyunlara yörenin çalgısı eşlik eder. Neşeli-müzikli bir hazırlıktan sonra oyuna geçilmesi ve oyun içinde de müziğin icrasıyla toplu katılımın gerçekleşmesi önemli bir özelliktir.

Günümüzde “Aşuk-Maşuk” yada “Cüce” oyunu adıyla oynanan oyunların aslı ve temeli Mut Çukurbağ Köyü’nde oynanan “Deve Botlaması” oyunun bir bölümüdür.

Senaryo, bir yörük ailenin göç sırasında devesinin yavrulaması sonucu ailede uyandırdığı mutluluk üzerine kurulmuştur. Oyun, köy meydanında yakılan bir ateş etrafında oynanır. Oyunda Arap, iki yaşlı yörük karı-koca, ailenin çocukları, deve postu giyen iki kişi, boduk, deve yavrusu, iki çocuk, cüceler (iki kişi), mahallli sazlar ve bütün seyirciler oyunun bazı bölümlerinde oyuna dahil olurlar.

Senaryo doğaçlama olduğu için oyuncuların yeteneğine göre günlük konular da işlenmektedir.

Eğlence sırasında iki tane cüce sahneye çıkar ve müzik eşliğinde komik oyunlar oynar. Cüce karekterine kollar başın üzerinde birleştirilerek kafaya bir torba giydirilir. Vücut kısımları ise kömürle boyanarak ablak bir yüz haline getirilir. Oyuncular karnını hareket ettirerek, kasılıp büzülen bir insan yüzündeki bütün mimikleri sergiler.

Dünden Bugüne Her Yönüyle Mut – Nurşen Tekin