Mut’ta Eğlence ve Çocuk Oyunları

Modern eğlence araçlarının olmadığı zamanlarda Mut köylerinde, evlerde eğlence yerleri ocak başları idi. Soğuk kış gecelerinde çocuklar, gençler ocak başlarında, daha sonraları sobanın etrafında toplanıp, birbirlerine bilmece sorarlardı.

Bilmeceyi sorma iki kişi arasında olabileceği gibi karşılıklı ikişerli, üçerli gruplar arasında da olabilir. Sorular genellikle uyaklı cümlelerden oluşur. Bilmeceyi soran kişi sorudaki cümlede gizli olan cevabı ister. Cevap doğru olarak bilinmişse, bilmece sorma sırası karşıya geçer. Verilen cevap yanlış ise cevabı verecek kişi bilmeceyi sorandan ipucu ister. “Yenilir mi? Yenmez mi?, İçilir mi? İçilmez mi?, Canlı mı? Cansız mı?, Uçar mı? Uçmaz mı?” gibi. İpuçlarına rağmen doğru cevap verilemezse bilmeceyi soran karşı taraftan bir şeyler ister, pazarlık yapılır, cevabı kendisi verir. Bu böyle sürüp gider. Usanır ve başka eğlence yöntemlerine geçilirdi…

Mut yöresinde çoğu unutulmuş yada unutulmaya yüz tutmuş çok sayıda çocuk oyunu olduğu Mutlular tarafından bilinmektedir.

Mutlu öğretmen Rüştü Çetin, 20 yıllık araştırmaları sonucunda aşağıda isimleri verilen çocuk oyunlarını tespit etmiştir.

Oyunlardan bir kısmı çocuk oyunundan ziyade eğlence oyunlarıdır. Çıngırak ya da Çıngırdak, Markıt, Saya Gezmezi (Tomaz) bunlardandır. Çocuk oyunlarını da kışlık oyunlar (daha çok kapalı mekânda oynanabilenler) ve sokakta oynanabilen oyunlar olarak sınıflandırmak mümkün. Yine oyunların bir kısmı, kız erkek birlikte oynanırken, sadece kız çocuklarının veya sadece erkek çocuklarının oynadığı oyunlar da söz konusudur.

Kukla Oyunu: Büyüklerin çocuklar için hazırladığı bir eğlence gösterisidir. Bu oyunu çocuklar ilgiyle ve merakla izler, eğlenirler.

Diğer çocuk oyunlarının adları: “Ocak Çevirme Oyunu, Güvercin Taklası, Çarık Çekti, Karağan Çeliği, Göç Oyunu, Kara Tavuk Cüllüsü, Cimci, Oncom, Hangi Çöp Oyunu, Topaç (Natir), Kemik Atma Oyunu, Kızgın Taş, Çivi, Körebe, Birdirbir (Sildirgeç), Hamamcının Eşeği, Yer Billisi, Tın Tın, Yedi Kule Kozak, Birlim Birlim, Foruk, Kibrit Oyunu, Kale Yıkma, Çelik Çomak, Ateşim Yeni, Mucuk” şeklindedir.

Dünden Bugüne Her Yönüyle Mut – Nurşen Tekin