AHİLİK HAFTASI KUTLU OLSUN

Ahi adının “kardeşim” anlamına gelen Arapça “ahi” sözcüğünden ya da “cömert” anlamına gelen Türkçe  “akı ” sözcüğünden geldiği ileri sürülür.

Ahilik, Anadolu ile özdeşleşmiş ve etkileri günümüze kadar uzanmış olan sivil bir harekettir. XII.yüzyılda Anadolu’da ahi bulunup bulunmadığına ilişkin bilgi yoktur. İlk ahi adı Antalya’da 1216-1217 tarihli bir vakıf senedinde geçer. Bu da, bu kurumun Müslümanların kente yerleşmesiyle eş zamanlı olarak kurulduğunu ve kent hayatının bir parçası durumuna geldiğini gösterir.

Büyük Selçuklu Veziri Nizamül-mülk 1071 ‘den sonra İran’a yürüyüp çevredeki Oğuz Türkmen oymaklarını oba oba Anadolu’ya yerleştirmiştir. Türkmen oymakların kendi milli özelliklerini de katarak beraberinde getirdiği  ahilik müessesesi  esnafın ahlaki, sosyal ve ekonomik düzenini sağlamıştır.

Ahilik Anadolu’da Ahi EVRAN adı ile birlikte anılır. Asıl adı  Şeyh Nasruddin Ahi EVRAN ’ dır. 1226 doğumlu olup, 1319 ‘da 93 yaşında vefat etmiştir Alaaddin  Keykubat, Ebu İshak, Geyikli Baba, Hacı Bektaş, Abdal Musa, Yunus Emre çağdaşıdır. Şemsi Tebrizi’den tasavvuf dersi almıştır.

Hoca Ahmet YESEVİ  Horasan erlerini, mutasavvuflarını Anadolu’yu Türkleştirmek için  yetiştirip göndermiştir.  Mevlana saray ileri gelenlerine ahlak ve hoşgörü telkinleriyle, Hacı Bektaş Veli köylü ve göçebe halkın dili, şiiri ve müziği ile, Ahi EVRAN ‘da esnaf ve sanatkarları bir birlik altında toplayıp, sanat ve ticaret ahlakını, üretici ve tüketici  çıkarlarını güvence altına  alarak halka yaşama ve direnme gücü vermiştir.

Eli, kapısı, sofrası açık ahiler; affedici, yumuşak, kötülüğü iyilikle karşılayan, kendi ihtiyacı varken elindekini başkasına verebilen kişilerdir. Ahi halka dönüktür. Halka dönük oluşları hakk’a dönük oluştur. Ahilikte sanatkarlardan başka öğretmen, kadı, bilim dalları ilgilileri, hükümdar ve emirler de meslek erbabı kabul edilir. Tekke ve türbelerdeki gibi el açarak değil, çalışarak geçimlerini kazanacaklarına inanırlar. Zenginle fakir, üreticiyle tüketici, emekle sermaye, halk ile devlet arasında iyi ilişkiler kurarak sosyal adaleti gerçekleştirip ahlaki bir toplum düzeni kurulmasında önemli bir rol oynamışlardır.

Ahilik, Mevlevilik ve Bektaşilik ile ilgilidir. Ahilerin daha ziyade  Ankara, Sivas, Kayseri, Kırşehir ve Denizli civarında hizmet ettikleri görülmektedir. Ahilik, Türk ve İslam kültürüdür.

Ahilik ilk zamanlar debbağlık (dericilik) kolu iken, sonraları sanat kolu 32’ ye çıkarılmıştır. Osmanlı Ülkesindeki bütün Türk esnaf ve sanatkarlar, meslek sahipleri ahi babalardan veya onların yetki verdikleri kişilerden aldıkları yetki belgeleri ile iş görürlerdi.

Günümüzde toplumun, iş dünyasının, meslek odalarının, derneklerin, sivil toplum kuruluşlarının ahilik kültürüne ve ahilik anlayışına çok ihtiyacı olduğuna inanıyoruz. “Neden bu haldeyiz?” sorusunun cevabı burada saklı.

Edebali, Osman Gazi ahiydi, 
    O devirde iş ahlakı bakiydi, 
    Kurallarla idealler sahiydi, 
    Siyasal ve ekonomik şûrada

Ahilik Haftası kutlamalarında , “Yılın İl Ahisi” seçilen Mut Esnaf ve Sanatkarlar Odası üyesi 78 yaşındaki berber Ekrem Pirgon’a, Mersin Valisi Ali İhsan Su tarafından ‘Ahilik Kaftanı’ı giydirilerek ahi heykelciği ve onur belgesi verilmiştir

Mut’umuzun emektar berberi, güzel insan, toplum insanı Ekrem abimizi kutluyor, Yılın İl Ahisinin Mut İlçemizden seçilmiş olmasından gurur duyuyoruz.

Ahilik Haftası Kutlu olsun.

@kpınar 150921