MUT’UN GİZLİ İŞSİZLERİ KADINLAR

Aile sorumlulukları veya sosyal baskılar nedeniyle evde oturan, fakat çalışmaya istekli kadınlar gizli işsizlerdir. Ayrıca zorlayıcı nedenlerle (eşinin işinin bozulması ya da kazancının geçinmek için yeterli olmaması, boşanma vs.) iş arayan kadın sayısı da rakamlara yansımasa da artış kaydettiği tahmin edilmektedir. Ekonomik sıkıntılar evde oturan hanımlarımızı iş aramaya yönlendiriyor.
İlçede, resmi rakamlara tam olarak yansımamakla birlikte, farklı yaş gruplarından pek çok kadının iş aradığı ancak istihdam bulmakta zorlandığı ve ekonomik sıkıntılarla mücadele ettiği gözlemlenmektedir. Hatta ileri yaşına rağmen (75) sosyal güvenceden yoksun olduğu için hâlâ iş arayan bir kişiye de tanıklık ettim. Elbette her yaşta çalışmak hem kıymetli hem de önemlidir. Ancak burada temel sorun bir tercihten ziyade zorunluluk ve çaresizliktir. Ne yazık ki ilçemizde kadınların sorunlarına odaklanan, destek ve yönlendirme sağlayan bir merkezin varlığına dair net bir bilgiye de ulaşılamamıştır.
Mersin merkezde kadınlarla ilgili çok sayıda aktif merkezler ve dernekler mevcuttur. Mut’ta kadın örgütlenmesi daha çok küçük ölçekli, yerel ve görünmeyen ağlar şeklinde ilerliyor. Ya da organize olmayan akraba, eş, dost dayanışması şeklinde sınırlı çabalarda kendini gösteriyor. Mut gibi ilçelerde kadın örgütlenmesi çoğu zaman dernek yerine kooperatif veya üretici birlikleri üzerinden ilerlemesi beklenir. Ancak burada içerisinde kadın üreticilerin çalışarak aile bütçesine katkı sağlayabileceği benim bildiğim aktif kooperatif ya da birlikler yok.
Örneğin yanı başımızda komşu Silifke ilçesinde faaliyet gösteren Silifke Kadın Üretici Kooperatifi, kadın emeğine dayalı üretim ve satış modeliyle öne çıkan önemli bir yerel girişimdir. Kooperatif bünyesinde kadınlar; zeytin, reçel, salça ve çeşitli doğal ürünler üreterek hem ekonomik kazanç elde etmekte hem de yöresel ürünlerin yaşatılmasına katkı sağlamaktadır. Bunun yanı sıra kooperatif, ürünlerini yalnızca yerel ölçekte değil, e-ticaret aracılığıyla daha geniş kitlelere ulaştırarak faaliyet alanını genişletmektedir. Bu yönüyle Silifke’de somut ve aktif olarak faaliyet gösteren kadın kooperatiflerinden biri olarak dikkat çekmektedir. Ayrıca, Mersin merkezli olmasına rağmen Silifke’de de aktif çalışmalar yürüten Mersinden Kadın Kooperatifi bulunmaktadır.
Ege Bölgesi’nde halı üretimi ve ihracatında kadın emeğine dayalı kooperatifler önemli bir yer tutar. Sındırgı Yağcıbedir Halı Dokumacıları Tarımsal Kalkınma Kooperatifi buna iyi bir örnektir. Bu kooperatifte kadınlar geleneksel Yağcıbedir halısı dokuyarak hem kültürel mirası yaşatmakta hem de ürünlerini yurt dışına satarak gelir elde etmektedir. Benzer şekilde, Döşemealtı Halı Dokumacıları Kooperatifi gibi yapılarda da kadınlar aktif olarak çalışmakta; evlerinde ya da atölyelerde dokudukları halılarla aile bütçesine katkı sağlamakta ve ürünlerini uluslararası pazarlara ulaştırabilmektedir.
Nitelikli kooperatifler, kadınların hem ekonomik olarak güçlenmelerine hem de özgüvenlerini artırarak toplumsal hayata daha aktif ve görünür biçimde katılmalarına önemli katkı sağlamaktadır. Bu tür kooperatiflerde çalışan kadınlar için üretmek sadece bir iş değil, aynı zamanda kendi ayakları üzerinde durabilme, üretme ve kendi değerini hissetme sürecinin önemli bir parçasıdır. Mut’ta bu tür organizasyonlar konusunda henüz yeterli düzeyde gelişim sağlanamamış olup, artık bu alanda adım atmanın zamanı çoktan gelmiştir. Ne demiş atalarımız, “Geç olsun da güç olmasın.”